Öşür: Yoksullukla Mücadelede Unutulan Bir Araç
TÜİK verileri, düşüşe rağmen Türkiye’de göreli yoksulluğun % 13,0 olduğunu söylüyor. Oran az değil, bu nedenle yoksullukla mücadele devam ediyor.
Yoksullukla mücadele edilirken de genellikle sosyal yardımlar ya da istihdam devreye sokuluyor. Elbette bu hamleler önemli ve gerekli.
Oysa İLKE Vakfı tarafından yakın zamanda kamuoyu ile paylaşılan “Türkiye’de Öşür Potansiyeli ve Yoksulluk: Bölgesel Bir İnceleme” adlı Rapor, daha az görünür ama inancımızın uzantısı olarak toplumsal hafızamızda köklü bir yere sahip başka bir imkâna işaret ediyor: öşür.
Ozan Maraşlı, Safa Yıldıran ve Muhammed Mücahit Denk tarafından kaleme alınan Rapor’un en çarpıcı bulgusu şu: Türkiye’de öşür, sadece bireysel ibadet olarak dahi yerine getirilse, yoksulluğun önemli bir kısmını giderebilecek büyüklükte bir potansiyel güç.
Bu noktada ister istemez insanın aklına şu soru geliyor: Madem böyle bir potansiyel güç var, neden bu etkiyi sahada göremiyoruz?
Cevap, Rapor’un da altını çizdiği üzere “potansiyel” ile “gerçekleşme” arasındaki mesafede yatıyor. Yani öşür, bugün Türkiye’de kurumsal bir sistem içinde toplanmıyor; büyük ölçüde bireysel tercih ve bunlar da eksik bilgiye dayalı işliyor.
Tarım üreticilerinin ne kadarının bu yükümlülüğün farkında olduğu, farkında olanların ne........
