“Kâbe’de Hacılar Hû Der Allah” ilahisini seslendiren Roman kardeşimizin etkisini görünce, “ah şu Roman kardeşlerimiz” dedim.

2005 yılıydı. “Sosyal Politikalar Dergisi”ni çıkarmaya başlamıştık. 

İki sayı çıkmış, üçüncü sayının dosya konusu “Romanlar” olsun diye niyet etmiştik.  O günlerde “Roman vatandaşlar” meselesi Türkiye’nin hiç gündeminde yok. Açıkçası biraz da tereddütlüyüz.

Ekip olarak rahmetli Sabahattin Zaim hocaya danıştık. 

“Çekinmeyin; isabet etmişsiniz” dedi. Ardından da şu minvalde bir not düştü: “Romanlar sayesinde Balkanlar’da Türk-İslam kültürü devam ediyor. Araştırırsanız siz de görürsünüz.”

Bu uyarı/yönlendirme, bendenizi ciddi şekilde etkiledi ve Romanlar üzerine okumaya/araştırmaya başladım.

Sabahattin hocanın dedikleri doğruydu, ama daha fazlası da vardı.

“Uygar” (aslında yamyam) Batı dünyasında Romanlar’a ölümlerden ölüm beğendirilmiş!

Romanlar 14. yüzyıldan itibaren Avrupa’ya ulaşıyor; önce Balkanlar’a ve Doğu Avrupa’ya, ardından Batı ile Kuzey Avrupa’ya yayılıyorlar. 

Başlangıçta ilgi görüyorlar, ancak kısa sürede “düzen bozucu” ve “tehlikeli” ilan ediliyorlar. 

Özellikle Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde sürgün, işkence, idam/öldürme ve zorla asimilasyon politikaları uygulanıyor. 

1497’de Romanlar “Türklere casusluk yapmak”la suçlanıyor ve ülkeden kovuluyorlar.  1500’de I. Maximilian, muhakemesiz öldürülmelerine zemin hazırlıyor. 

1725’te I. Frederick William, 18 yaş üstündekilerin asılmasını emrediyor; aşağılayıcı cezalar sıradanlaşıyor. 

Saç kesme, kırbaçlama ve kulak kesme gibi uygulamalar da yaygınlaşıyor. 

Romanlara yönelik insanlık dışı bu tablo Almanya’yla sınırlı kalmıyor. 15. ve 18. yüzyıllar arasında Avrupa’nın büyük bölümünde sistematik bir dışlama ve yok etme politikası uygulanıyor. 

Danimarka ve İsveç idam kararları alıyor. 

İngiltere’de de Romanlar asılıyor ve sürgün ediliyor. Hatta 1530’da VIII. Henry, Romanlara “yardım edenlere ağır cezalar” getiriyor. 

Hollanda’da 1525’te V. Charles, ülkeyi terk etmelerini emrediyor; uymayanlara “Roman avları” başlatılıyor. 

Fransa’da XII. Louis ve XIV. Louis dönemlerinde de ölüm kararları alınıyor. 

Avusturya’da I. Leopold ile VI. Charles,........

© Haber7