İnsan davranışlarına bakıldığında üç farklı tüketim şekli görülür: 1.Cimrilik: 2.Ölçülülük; 3.İsraf. İslam kültür kaynakları, cimrilik ve israfa düşme konusunda insanları uyarır. Doğru davranış olan iktisada yönlendirir.

Allahu Teala her şeyi ölçülü ve dengeli bir şekilde yarattı. İnsandan beklediği davranışı da Kuran-ı Kerim’de açıkladı: “(O kullar ki), harcadıklarında ne israf ne de cimrilik ederler; ikisi arasında orta bir yol tutarlar. ” (Furkan Suresi; Aet: 67)

İslam ahlak felsefesinde ölçülülük esastır: “Eli sıkı olma, büsbütün eli açık da olma! Sonra kınanır ve çaresiz kalırsın.” (İsra Suresi; Ayet: 29)

Suyu fazla kullanmanın israf olacağını biliriz de doyduğumuz halde tıka basa yemenin israf olacağını düşünmeyiz. Bir ayakkabımız varken başka rengini de almanın israf olacağını. Oysa eriştiğimiz nimet ve imkanlar Allah’ın biz insanlara lütfettiği emanetler değil midir?

Abdest alırken suyu gereğinden fazla kullanmak nasıl israf ise, ihtiyaç olmayan şeyleri satın almak, vakti boş şeylerle geçirmek ve gereğinden fazla konuşmak da israftır. Öyleyse, hayatın her safhasında ölçülü olmalı; ifrat ve tefritten, kısaca aşırılıktan uzak, orta yol üzere olmalıdır.

Günümüzde arzular, ‘ihtiyaç’ olarak algılanıyor. İhtiyacı olmadığı halde bir ürünü, bir eşyayı almak istediğinde, insan durup düşünmeli. Kendine şunları soralım: ‘Olmasam olur mu?’; ‘Bir ihtiyacımı giderecek mi?’; ‘Buna gerçekten ihtiyacım var mı?’; ‘Sadece nefsime hoş geldiği için mi almak istiyorum?’; ‘İstekle mi hareket ediyorum? Bilgiyle mi?’

İnsanı ölçülülükten / orta yoldan uzaklaştıran ana neden, mal ve servetin asıl sahibinin Allah olduğunun unutulmasıdır. Oysa ki evrendeki her şey Allah’a ait değil midir? “Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunan her şeyin mülkü kendisine ait olan Allah ne yücedir!..” (Zuhruf SureAyet:  85)

İnsanların isteklerini çoğaltmak ve sınır tanımamak üzere programlanmış bir piyasa, bir sektör var. Aslında bu tüketim sektörü medya, reklam ve moda gibi mekanizmalarla insanı yönlendirmektedir. ‘Yeni modele sahip olma’nın aslî bir ihtiyaçmış gibi algılanması sağlanmaktadır..

Tüketim sektörü kendi işleyişine uygun bir kültür oluşturmuştur. Bu tüketim kültürün dayandığı temel unsur şu: “Mutluluk vaadi” Bu vaat bize şu........

© Haber7