CHP’de amaç ara seçim değil, gündem değişikliği
Siyasi tarihimizin en eski numaralarından biri, gündemi değiştirmektir.
Gündemi değiştirmek; özellikle kendi oluşturduğun veya kendi içinde patlayan krizleri örtbas etmek istediğinde devreye giren klasik bir yöntemdir.
Son günlerde CHP’nin ‘ara seçim’ çağrılarını da bu çerçevede okumak gerekiyor.
Anayasa’nın 78’inci maddesi gayet net…
Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM’de temsilcisi kalmadığında, herhangi bir karar alınmasına gerek kalmadan, boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçime gidilir.
Halihazırda böyle bir durum var mı?
81 ilin hiçbiri veya herhangi bir seçim çevresi vekilsiz değil.
Dolayısıyla Anayasa’nın bu otomatik mekanizması şu anda devreye girmez.
Peki ya ara seçim olması için ne olması gerekir?
CHP’nin dile getirdiği ara seçim için Genel Kurul kararı şart.
Bu karar şeklinde olabileceği gibi kanun şeklinde de olabilir.
Anayasa’ya göre genel seçimden 30 ay geçmeden ve yeni genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz.
İstisna ise üyeliklerin yüzde 5’inin, yani 30 vekilliğin boşalması halidir.
Bu durumda bile Genel Kurul kararı alınmadan ‘resen’ ara seçim yapılamaz.
Bugün itibarıyla TBMM’de sadece sekiz vekillik boşluk bulunuyor.
Bu sayı ne otomatik ara seçimi gerektiriyor ne de zorunlu kılıyor.
30 vekilliğe ulaşmak içinse en az 22 milletvekilinin daha istifa etmesi lazım.
Ama iş o kadar basit değil.
Sadece istifa da tek başına yeterli değil.
Milletvekilliğinden istifanın kabulü de Anayasa ve TBMM İçtüzüğü gereği Genel Kurul’un kararıyla oluyor.
Genel Kurul istifaları kabul etmek zorunda değil.
Yakın tarihte hem kabul edilen hem reddedilen istifa örnekleri mevcut.
Meclis’te Cumhur İttifakı’nın çoğunluğu olduğunu da hatırlatalım.
Diyelim ki ölüm ve benzeri nedenlerle bir şekilde 30 vekillik boşaldı.
O zaman bile ara seçim için yine Genel Kurul kararı gerekiyor.
Başka hiçbir organın bu konuda yetkisi yok.
1982 Anayasası’nın yürürlükte olduğu 44 yılda, yani 12 yasama döneminde sadece bir kez ara seçim yapılabildi.
Eski TBMM Başkanı Köksal Toptan’ın milletvekili seçildiği o seçim, istisnai bir olay olarak kaldı.
1994’te ise kabul edilen kanun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.
Konuyu İstanbul’da gerçekleştirilecek Parlamentolar Arası Birlik’in 152’nci Genel Kurul toplantısı öncesinde dün bir araya geldiğimiz TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sorduğumda da benzer yanıtları aldım.
Numan Kurtulmuş ayrıca, “TBMM Başkanlığı olarak elimize bir istifa talebi gelirse bizim görevimiz onu yedi gün içerisinde Genel Kurul’a sunmaktır. Karar Genel Kurul’undur” ifadelerini kullandı.
CHP yöneticileri bunları bilmiyor olamaz.
Özellikle de Siirt’te yenilenen seçimi ‘ara seçim’ diye örnek gösterenlerin, o seçimin aslında ‘yenilenen seçim’ olduğunu ve ara seçim niteliği taşımadığını gayet iyi bildiklerini düşünüyorum.
Hukuki gerçekleri bildikleri halde bu tartışmayı ısıtmalarının nedeni ise başka...
Uşak’ta patlayan sevgili skandalları, yolsuzluk iddiaları ve bunların CHP tabanında........
