Türkiye ekonomisi 2025’te toplamda %3,6 büyüdü.

Ancak aynı tabloda tarımın –%8,8 daralması, çerçeveyi anlamak açısından dikkat çekici bir sonuç ortaya koyuyor.

Bu oran, TÜİK’in kullandığı zincirlenmiş hacim endeksine göre hesaplanıyor; yani enflasyonun etkisi ayıklanmış, gerçek üretim miktarındaki düşüş esas alınmış durumda.

Kısacası bu daralma, fiyat artışlarından kaynaklanan bir yanılgı değil; tarladaki gerçek üretimin azalması anlamına geliyor.

Peki ekonominin geniş bir cephesi büyürken tarım neden geride kaldı? 

  2025’te: ⦁ İnşaat 10,8 ⦁ Bilgi ve iletişim 8,0 ⦁ Ticaret–ulaştırma–konaklama 4,6 ⦁ Finans 3,8 ⦁ Mesleki hizmetler 4,0 ⦁ Diğer hizmetler 4,3 ⦁ Sanayi 2,9

gibi pek çok sektör pozitif seyrederken, tarım tek başına eksiye düştü.

Bu tablo, kimseyi suçlayan bir veri değil; aksine, tarımın iklim, maliyet, su, genç üretici ve verimlilik gibi çok boyutlu baskılara daha açık olduğunu gösteren yapısal bir işaret.

Yani mesele siyasi bir tartışma değil; sektörün geleceği açısından dikkate alınması gereken stratejik bir uyarı. 

️ 1) İklim Baskısı, Rekor Sıcaklıklar ve 2025 Donlarının Çifte Darbesi

Son yıllarda iklim adeta çiftçinin karşısına iki farklı yüzle çıkıyor. Bir yandan mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden sıcaklıklar toprağın verimini düşürdü; öte yandan 2025’in Mart ve Nisan aylarında yaşadığımız şiddetli donlar üretimi bir kez daha vurdu. Pek çok üretici sabah tarlasına gittiğinde donmuş dallar, kararmış meyveler ve kaybedilmiş emeklerle karşılaştı.

Çiftçi artık aynı yıl içinde hem aşırı sıcakla hem aşırı donla mücadele etmek zorunda kalıyor. 

Bu süreçte TARSİM don tazminatlarını devreye aldı. Ancak tazminatlar üretim kaybını tamamen telafi etmediği için, hava koşullarının zararı tarımsal hasıladaki düşüşü doğrudan besleyen etkenlerden biri oldu.

2) Maliyet Yükü ve Geliri Eriyen Çiftçi

2025’te çiftçinin en büyük sıkıntısı, yükselen maliyetler ile azalan gelirlerin aynı anda kapıya dayanması oldu.........

© Haber7