Irgun Zvai Leumi, daha yaygın adıyla Irgun veya Etzel, 1931–1948 yılları arasında İngiliz Mandası altındaki Filistin coğrafyasında faaliyet göstermiş, sivillere yönelik bombalamalar, suikastlar, köy baskınları ve sistematik şiddet uygulamalarıyla tanınan bir Yahudi yeraltı örgütüdür. Akademik literatürde örgüt, modern İsrail devletinin kuruluş sürecine giden yolu şekillendiren en etkili terör örgütlerinden biri olarak değerlendirilir. Irgun’un faaliyetleri yalnızca İngiliz idaresine yönelik saldırılarla sınırlı olmamış; Filistinli siviller, Arap yerleşimleri ve karma nüfuslu bölgeler örgütün hedefi hâline gelmiştir. Bu nedenle Irgun, hem siyasal şiddetin kurumsallaşması hem de Filistin-İsrail çatışmasının geleceğini belirleyen yapısal unsurlar açısından kritik önemdedir.

Irgun’un ortaya çıkışı, Haganah’ın daha temkinli güvenlik politikalarına karşı bir tepki niteliğindeydi. Vladimir Jabotinsky’nin revizyonist Siyonizm çizgisi örgütün ideolojik temelini oluşturmuş; bu çizgi, Araplarla müzakere veya eşitlik temelinde bir siyasal gelecek tahayyülü yerine, askeri güç yoluyla toprak kazanımını ve Filistin topraklarında Yahudi egemenliğinin mutlaklaştırılmasını savunmuştur. Irgun saldırı kapasitesi, misilleme doktrini ve caydırıcılık adı altında sivilleri hedef alan operasyonları stratejik araçlar olarak benimsemiştir. Bu yönüyle Irgun, klasik bir ulusal hareket örgütü olmaktan ziyade, siyasi hedeflerine ulaşmak için şiddeti merkeze alan bir terör örgütü karakteri göstermiştir.

Örgüt 1930’lu yılların başında Filistin’deki gerilimin yükselişiyle birlikte hızla güç kazanmıştır. 1936–1939 Arap İsyanı döneminde Irgun, Arap yerleşim bölgelerine yönelik çok sayıda bombalı saldırı gerçekleştirmiştir. Bu dönemde örgüt, pazar yerlerini, kahvehaneleri, toplu taşıma duraklarını ve sivillerin yoğun olduğu diğer alanları hedef almıştır. Örneğin 1938 yılında Kudüs pazar yerine yerleştirilen bomba en az 24 sivilin ölümüne yol açmış; aynı yıl Hayfa’da ve Tel Aviv çevresinde gerçekleştirilen saldırılar onlarca Filistinlinin hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Bu eylemler, akademik kaynaklarda “Filistin coğrafyasında modern anlamda kitlesel terörün başlangıcı” olarak tanımlanır. Irgun’un sivilleri hedef alan bomba stratejisi, yerel toplumda büyük bir korku yaratmış ve Filistinlilerin siyasi taleplerini bastırmayı amaçlamıştır.

Irgun’un İngiliz idaresine yönelik saldırıları ise örgütün uluslararası alanda tanınmasına yol açmıştır. En........

© Haber7