5393 sayılı Belediye Kanununun 70. maddesinde, belediyelerin kendilerine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabilecekleri düzenlenmiştir. Buna göre belediyeler, mahallî müşterek nitelikteki görev ve hizmetlerin yürütülmesi amacıyla anonim veya limited şirket şeklinde ticaret şirketleri kurabilmektedir.

Belediyeler tarafından kurulan bu şirketler, belediyeden ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Nitekim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 125. maddesine göre ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir. Aynı Kanunun 16. maddesinde de ticaret şirketleri ile belediyeler tarafından özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurulan kurum ve kuruluşların tacir sayılacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla belediye şirketleri, sermayelerinin tamamı veya bir kısmı belediyeye ait olsa dahi, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi, belediyeden ayrı hak ve borçlara sahip tüzel kişiliklerdir.

Bu yazımızda, özellikle esas sermaye sistemine tabi belediye şirketlerinde sermaye artırımı süreci üzerinde durulacaktır.

1. Belediye Meclisinin Sermaye Artırımına İlişkin Yetkisi

5393 sayılı Belediye Kanununun 18. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında; Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek, sayılmıştır.

Bu düzenlemeye göre, belediyenin ortağı olduğu bir şirkette sermaye artırımına katılması ve belediye bütçesinden bu amaçla kaynak aktarılması konusunda karar verme yetkisi belediye meclisine aittir.

Ancak belediye meclisinin sermaye artırımına ilişkin kararı ile şirketin sermaye artırımı kararı birbirinden farklı hukuki işlemlerdir. Belediye meclisinin kararı, belediyenin şirket ortağı sıfatıyla sermaye artırımına katılmasına ve belediye kaynağının bu amaçla kullanılmasına yönelik iradeyi ortaya koyar. Şirket sermayesinin hukuken artırılması ise Türk Ticaret Kanununda yetkili kılınan şirket organının kararı ve bu kararın ticaret siciline tesciliyle gerçekleşir.

Dolayısıyla belediye meclisi kararı tek başına şirket sermayesini artırmaz ve şirket esas sözleşmesinin sermayeye ilişkin maddesini değiştirmez.

Belediye meclisi, konunun niteliğine göre sermaye artırım talebini ilgili ihtisas komisyonuna, mali yönü itibarıyla gerekli görülmesi halinde plan ve........

© Gazete İpekyol