menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ŞANLIURFA’DA DEPREM: KORKUYU PANİĞE DÖNÜŞTÜRMEDEN NASIL YÖNETEBİLİRİZ?

22 0
24.09.2026

Bugün Şanlıurfa’da hissedilen deprem birçok kişide korku, endişe ve tedirginliğe neden oldu. Deprem gibi aniden ortaya çıkan ve kontrolümüz dışında gerçekleşen olaylar yalnızca bulunduğumuz ortamı değil insanın temel güvenlik duygusunu da sarsabilir.

Sarsıntı birkaç saniye içinde sona erse bile zihnimizdeki etkisi aynı hızla geçmeyebilir. Deprem bittikten sonra sürekli avizeye bakmak, “Yine mi sallanıyor?” diye yanımızdaki kişiye sormak, gece yatağa girdiğimizde en küçük titreşimde irkilmek ya da yeniden deprem olacakmış gibi hissetmek görülebilir.

Deprem anında korkmak son derece doğal bir tepkidir. Asıl önemli olan hiç korkmamak değil korkunun paniğe dönüşerek davranışlarımızı yönetmesini mümkün olduğunca önleyebilmektir.

Peki deprem anında psikolojik olarak nasıl davranmalıyız? Neler yapmamalıyız? Panik yükseldiğinde nasıl soğukkanlı kalabiliriz?

SOĞUKKANLI OLMAK KORKMAMAK DEĞİLDİR

Deprem başladığında beynimiz saniyeler içinde tehlikeyi algılar ve bedenimiz alarma geçer. Kalp atışları hızlanabilir, nefes alışverişi değişebilir, titreme, terleme, yoğun kaçma isteği ya da kısa süreli donakalma yaşanabilir.

Kimi insan hemen harekete geçerken kimi insan birkaç saniye ne yapacağını bilemeyebilir. Bazıları ağlayabilir, bazıları yakınlarına ulaşmak isteyebilir. Çünkü herkesin tehlike karşısında verdiği tepki aynı değildir.

Bu belirtiler kişinin güçsüz ya da kontrolsüz olduğu anlamına gelmez. Tehlike karşısında bedenimizin verdiği doğal stres tepkileridir.

Bu nedenle kendimize “Korkmamalıyım, sakin olmalıyım” diye baskı yapmak yerine “Şu anda korkuyorum ama ne yapacağıma odaklanabilirim” demek daha işlevsel olabilir.

İnsan korktuğu için kontrolünü kaybetmek zorunda değildir. Soğukkanlılık korkunun yokluğu değil korkuya rağmen düşünmeye ve davranışlarımızı mümkün olduğunca yönetmeye devam edebilmektir.

PANİK YÜKSELDİĞİNDE NE YAPILMALI?

Panik anında zihnimiz hızla geleceğe gider. “Daha büyüğü olacak mı?”, “Buradan çıkabilecek miyim?”, “Aileme bir şey oldu mu?”, “Ya gece tekrar olursa?” gibi düşünceler peş peşe gelebilir.

Aslında insanı yoran bazen yalnızca yaşanan sarsıntı değil sarsıntının ardından zihinde başlayan “Ya tekrar olursa?” döngüsüdür.

Böyle bir anda henüz gerçekleşmemiş senaryoları düşünmek yerine dikkati bulunduğumuz ana yöneltmek önemlidir. Kendimize “Şu anda paniğimin yükseldiğini fark ediyorum”, “Önce bulunduğum ana odaklanacağım”, “Kontrol edebildiğim şeylere yöneleceğim” ya da “Her ihtimali şu anda çözmek zorunda değilim” gibi kısa cümleler söyleyebiliriz.

Bu cümlelerin amacı tehlikeyi küçümsemek değil korku........

© Gazete İpekyol