Sadece duygusal olan, aklın kontrolünde olmayan merhamet, merhamet değildir, beklenen işlevi vermez ve zulme sebep olabilir. Bu itibarla merhamet, cibilli bir duygusallıktan ibaret olmamalı, aklın süzgecinden geçmeli ve yerinde olmalıdır. 

Bir hastanede yaşanmış şu olay, konumuzu aydınlatması bakımından önelidir: Doktor sırası bekleyen bir adam,  yiyecek bir şeyler yiyor. Karşısındaki sandalyede oturan bir çocuk canı çekmiş bir şekilde ona pür dikkat bakınca, o da dayanamayıp bir parça yiyecek ona veriyor. Çocuk iştahla yemeye koyuluyor. Biraz sonra annesi gelip çocuğun yiyişini görünce küplere biniyor, çok öfkeleniyor. Adama: "Bunları sen mi verdin?" diye soruyor. O da  "Evet." cevabını verince Kadın kızıyor: “Allah seni kahretsin! Aç karnına tahlil verecekti. Mecburen yarın yine geleceğiz!” Meğerki çocuğun kanı alınıncaya kadar hiçbir şey yememesi gerekiyormuş. Aç karnına tahlil yapması gerekiyormuş birkaç gündür gidip geliyorlarmış. Adam bu merhametle iyi etmediğini anlamış ama artık yapacak bir şey yoktu. 

İşte merhamet böylece zulme dönüşebilir. Hastane ortamında tahlil için aç bekleyen çocuğa yiyecek verilmemesi gerektiğini aklen bilmeli, merhamet duygusunu aklıyla bastırmalıydı. Şeker hastası bir çocuğa çikolata vermek, yerinde olmayan bir merhamettir. Böyle bir çocuğa, canı çok çekse bile çikolata vermemek akıllıca olan merhamettir. 

Bu hikâyedeki gibi, merhametten ve tamamen iyi niyetle yapıldığı halde zulme yol açan benzer başka durumlar vardır. Bunlardan biri de hayvanlara merhametten doğan zulümlerdir. 

Sokaklarda,........

© Gazete İpekyol