menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kapitalizmin Gölgesinde İnsan Onuru ve Canım Kardeşim

28 0
03.11.2026

Tıpkı çocukluğumdaki gibi bir hafta sonu kahvaltısının sonrasındayım. Çok beğenilen “Canım Kardeşim” filmini seyrediyorum. Önemli bir Türk filmi bu. 1973 yılını anlatıyor. Sanki Dostoyevski’nin “İnsancıklar“ romanını okuyorsunuz. Birden aklınıza Makar Devuşkin geliyor. Varvara’sı için keşke Majestelerinin huzuruna çıksa, kurtarsa Varvara’yı diye düşünüyorsunuz. Ama kendi gerçekliğinize bürünüyor. Aynı manzaralar şimdilerde de var diyorsunuz.

Filmde görsellik çok ön planda. Bazı sahneler sanki fotoğraf çekmek için yapılmışçasına. Çarpık kentleşme ve göç problemi hemen belli oluyor. O dönemin ruhunu yansıtan toplumsal sanat ya da toplumsal film, ne derseniz deyin, hemen göze çarpıyor. Yönetmen Ertem Eğilmez, komedi filmleriyle seyirciyi kendisine bağlamış. Biz de hissemizi almışız. Film şirketinin Arzu Film olduğunu bile biliyoruz.

Ertem Eğilmez, komedi tarzından uzaklaşarak bir dram çekmiş. Dönemin bütün jönleri ve yıldızları beyaz perdede arz-ı endam etmişler. Tarık Akan, Halit Akçatepe, Kemal Sunal... Fakat Kemal Sunal tanınamaz halde. Tanınmayışının nedeni, rolünün çok kısa ve sönük olması… Hâlbuki o Kemal Sunal. O döneme damgasını vuran bir komedyen. Burada Nuri Bilge Ceylan sineması aklıma geliyor. Bir film setinde şöyle diyordu: “Gerçek oyunculuk gizlemektir.” Görüldüğü üzere biz Kemal Sunal’ı değil, onun canlandırdığı Almanya hevesine kapılmış, aldatılmış zavallı bir Anadolu gencini izliyoruz. Bu arada “Oyunculuk gizlemektir” cümlesini  Nuri Bilge Ceylan; Demet Akbağ, Haluk Bilginer gibi güçlü ve büyük oyuncuların huzurunda, bir set arasında söylüyor.

Gerçek bir oyuncu kendini gerçekten gizler. Bir Zamanlar Anadolu'da filminde de böyle olmuştu. Ben Ercan Kesal'ı gerçekten bir köylü ve bir muhtar sanmıştım. Yılmaz Erdoğan da tam anlamıyla sıradan bir polisti.

Biz asıl filmimize geri dönelim. Filmin başrolünde olan Murat’ın (Tarık Akan) fakir babası, uyarılara rağmen yatağında sigara içerken yatağı tutuştuğu için duman zehirlenmesinden ölüyor. Burası tam........

© Fikir Coğrafyası