Sırbistan Seçimlerin gölgesindeki Boşnakların Varlık Mücadelesi
Novi Sad’dan Novi Pazar’a: Ortak Mücadelenin Yükselişi
1 Kasım 2024’te Novi Sad Tren İstasyonu’nda yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği facia, Sırbistan’da geniş çaplı bir öğrenci hareketinin başlamasına yol açtı. Hesap verebilirlik talebiyle ortaya çıkan bu hareket, kısa sürede Aleksandar Vuçiç yönetimine karşı ülke çapında bir toplumsal itiraza dönüştü. Öğrencilerin seçimlere katılma kararıyla birlikte mücadele yeni bir aşamaya taşındı. 25 Ekim 2026’da yapılan erken genel seçimlerde öğrenci listesi yaklaşık yüzde 53 oy alarak 140 milletvekilliği kazanırken, iktidardaki SNS yaklaşık yüzde 39’da kaldı.
Bu sonuç, Sırbistan’da siyasi değişim arzusunun gücünü açıkça ortaya koydu. Ancak iktidarın yenilgisinden duyulan memnuniyet, özellikle Sancak Boşnakları açısından daha önemli bir sorunun gözardı edilmesine yol açmamalıdır: Ülkenin değişimine katkıda bulunma arzusu, Boşnakların kendi siyasi temsillerini zayıflatmalarıyla sonuçlanmış olabilir mi?
Boşnakların Ortak Mücadeleye Katkısı ve Siyasi Sorumluluğu
Sancak Boşnaklarının öğrenci hareketindeki rolü, topluluğun demografik büyüklüğünün çok ötesinde bir önem taşıdı. Novi Pazar Devlet Üniversitesi, direnişin önemli merkezlerinden biri hâline geldi. Öğrencilerin ortak taleplerinin yanı sıra Boşnak öğrenci Ernad Bakan’ın ölümüne ilişkin adalet arayışını da gündeme getirmeleri, hareketin yerel boyutunu aşmasını sağladı. Özellikle 28 Temmuz’u 29 Temmuz 2025’e bağlayan gece üniversitede yaşanan müdahale ve ardından gelişen olaylar, Novi Pazar’ı ülke çapındaki öğrenci direnişinin simgelerinden biri hâline getirdi.
Novi Pazarlı öğrenciler yalnızca başka şehirlerde başlayan bir hareketin katılımcıları olmadılar; bazı kritik anlarda bu hareketin yeniden güç kazanmasına katkıda bulunan öncü aktörlere dönüştüler. Boşnakların katkısı bu nedenle yalnızca protestolara katılanların sayısı veya sandıktan çıkan oylarla ölçülemez. Onlar, adalet, özgürlük ve hesap verebilirlik arayışının yalnızca Sırp çoğunluğuna ait olmadığını, farklı tarihsel deneyimlere ve kimliklere sahip insanların da ortak bir mücadele yürütebileceğini gösterdiler.
Bu katılım hem doğal hem de siyasi açıdan son derece anlaşılırdı. Boşnak gençlerin daha adil bir devlet ve siyasi değişim için mücadele etmesi tartışma konusu değildir. Ancak ortak mücadeleye katılmak, kişinin kendi toplumuna karşı sorumluluklarından vazgeçmesi anlamına gelmemelidir. Asıl mesele, iktidarın değişmesi hedefinin Boşnakların ulusal düzeyde kendi kendilerini temsil etme ihtiyacını ikinci plana itip itmediğidir.
Yeni Yakınlaşma, Eski Sorular
Öğrenci hareketinin önemli kazanımlarından biri, Boşnaklarla Sırp toplumu arasındaki ilişkilerde yeni bir yakınlaşma zemini oluşturmasıydı. Ortak protestolar, karşılıklı destek ve gençler arasındaki kişisel ilişkiler, uzun yıllardır varlığını sürdüren bazı milliyetçi önyargıların aşılabileceğini gösterdi. Boşnak öğrenciler, kamusal yaşamda yalnızca haklarını talep eden bir azınlığın temsilcileri olarak değil, ortak mücadelenin eşit katılımcıları olarak görünürlük kazandılar.
Bu, korunması gereken değerli bir kazanımdır. Ancak toplumsal yakınlaşmanın geçmişle yüzleşme ve........
