Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) geçen yıl 200 lira olan Giresun kalite için 255 lira, 195 lira olan Levant kalite için ise 250 lira olarak, fındık fiyatını açıkladı. Üç yıldır, bir önceki yıla göre yüzde 50 daha fazla fiyat açıklanan fındık fiyatına bu yıl, TÜİK enflasyonu kadar bile artış yapılmadı. Yıllık enflasyonu ENAG’ın yüzde 50, TÜİK’in ise yüzde 31.75 olarak açıkladığı bu koşullarda fındık fiyatına geçen yıla göre yüzde 28 artış yapıldı. Açıklanan fiyatın reklamı yapılacak bir şey olmadığını bilen Tarım Bakanlığı yine sosyal medyadan duyuru yaparken, AKP Ordu milletvekilinin “fındık üreticisine müjde” diye paylaşım yaparak “Fındık stratejik bir ürün olarak sadece geçim kaynağı değil milli değerdir” demesi ise ne üreticiyi ne de Karadeniz’de halkı sevindirdi.

Fındık, dünya üretiminin yüzde 65’ini karşılayan Türkiye için son derece stratejik bir üründür. Ancak bu yüksek üretim oranına rağmen asıl geliri üretici değil, tüccar ve ihracatçılar elde etmektedir. Örneğin, rekoltenin yüksek olduğu 2024-2025 sezonunda 309 bin ton iç fındık ihracatından 2.5 milyar dolar kazanılmışken; kuraklık ve don nedeniyle üretimin düştüğü 2025-2026 döneminde 186.4 bin ton fındıktan yine 2.4 milyar dolar gelir sağlanmıştır. Sonuç olarak, rekolte düşse de yükselse de ihracat geliri değişmeyerek her koşulda aracıların ve tüccarların cebine gitmektedir.

Tarım Bakanlığının tarım ürünleri piyasaları fındık raporuna göre zirai don, kuraklık, hastalık vs. olmazsa yıllık 650-700 bin ton (kabuklu) fındık üretiliyor. Bunun 110-120 bin tonu iç tüketim olurken, bu yıl hariç geçtiğimiz 5 sezonda kabuklu fındık ihracatının ortalamasının 650 bin ton (325 bin ton iç fındık) olduğu belirtiliyor. Tarım Bakanlığının raporuna göre ülkede üretilen fındık tüketim ve ihracata denk geliyor ve “fındık çok, rekolte fazla” gibi cümlelerin bir karşılığının olmaması gerekir. Fakat şu da bir gerçek ki, başta fındık tekeli Ferrero olmak üzere tüm şirketler stoklu çalışıyorlar. Ya da TMO’nun, depolarındaki fındığı satışa çıkarmasıyla bir taşla iki kuş vuruyorlar. Hem ihtiyaçları olan fındığı alıyorlar hem de fındık üreticisinin elindeki........

© Evrensel