2026 Dünya Kupası daha başlamadan kendi tartışmasını beraberinde getirdi. Daha çok takım, daha çok maç, daha çok şehir, daha çok sınır geçişi, daha fazla yayın geliri, daha büyük bir pazar… Futbolun bugünkü yönelimi açık: Ölçek sürekli büyüyor. Bu büyüme çoğu yerde ilerleme gibi sunuluyor. Oysa her genişleme, kendi içinde bir bedel taşır. Bazen kapsam artar ama yoğunluk azalır. Bazen erişim genişler ama anlam seyrelir. 2026’ya bakınca akla ilk gelen soru da bu oluyor: Futbol gerçekten gelişiyor mu, yoksa elindeki en kıymetli şeyi yavaş yavaş aşındırıyor mu?

Bir dünya kupasını büyük yapan şey, yalnızca rakamlar değildir. Asıl mesele, turnuvanın kurduğu ritimdir. Az sayıda takımın kısa bir zaman aralığında, yüksek gerilim altında buluşması; her maçın neredeyse kader duygusu taşıması; sürprizlerin, hayal kırıklıklarının ve tarihi anların sıkışık bir takvim içinde üst üste binmesi… Dünya kupasının hafızadaki ağırlığı biraz da buradan geliyordu. Her maçın yerini biliyorduk. Her sonucun yankısı büyüktü. Her tökezleme büyük bir kırılmaya dönüşebiliyordu.

2026 Dünya Kupası’nın yeni formatıysa bu yapıyı başka bir noktaya taşıyor. Kırk sekiz takım ve 104 maç, ilk bakışta cömert bir genişleme gibi görülebilir. Daha çok ülke sahneye çıkacak, daha çok taraftar “Biz de buradayız” duygusunu yaşayacak. Bu yönüyle bakıldığında turnuvanın kapsama alanı gerçekten genişliyor. Fakat futbolun meselesi sayı artırmakla bitmiyor. Çünkü bir noktadan sonra çokluk, heyecanı beslemek yerine onu dağıtmaya başlar. Turnuvanın ilk evresi uzadıkça gerilim düşer. Kalite farkı açıldıkça bazı maçlar mecburi bir geçiş turuna dönüşür. Böyle zamanlarda insan ister istemez şunu düşünür: Dünya kupası mı başlıyor, yoksa uzun bir eleme takviminin son bölümü mü oynanıyor?

FIFA’nın bu büyümeyi hangi dille anlattığı da önemli. Kurum, genişlemeyi küresel katılımın zaferi olarak sunuyor. Kulağa hoş gelen bir anlatı bu. Daha çok ülke, daha çok bayrak, daha çok temsil. Fakat işin ekonomik tarafı çok daha belirleyici görünüyor. Takım sayısı arttıkça yayın gelirleri genişliyor. Maç sayısı arttıkça sponsorluk alanı büyüyor. Takvim uzadıkça reklam yüzeyleri çoğalıyor. Bu yüzden 2026 Dünya Kupası’na bakarken karşımızda sadece bir sportif karar yok; büyük bir ticari strateji de var. Oyunun kendisi bu stratejinin merkezinde durmuyor. Merkezde duran şey dolaşım, görünürlük ve gelir.

Bugünün futbol yönetimi tam da burada açığa çıkıyor. Sahadaki doksan dakika artık kendi başına bir dünya kurmuyor; çok daha büyük bir yapının parçası haline geliyor. Maçın değeri, saha içindeki gerilim kadar ekran başındaki karşılığıyla da ölçülüyor. Futbolcu, taraftar, teknik ekip ve şehirler büyük organizasyon şemasının birer unsuruna dönüşüyor. Dünya kupası bu yüzden devleşiyor; ama bu devleşmenin futbola ne kattığı o kadar açık değil.

Bir başka mesele coğrafya.........

© Evrensel