Mafya denince gözümüzde canlanan resim sadece ‘yeraltına’ aitmiş gibi geliyor. Sanki bir stilden ibaretmiş de kravatlılar ve üniformalılar bambaşka bir düzende yaşıyormuş gibi. Oysa bir mafyanın örgüt yapısını incelediğimizde yasalarla çevrili ‘yer üstünün’ de aynı kanun iskeleti üzerinde biçimlendiğini görebiliriz.

Tehdit yoksa yaratılır

Genel tanımla mafya, zor kullanarak çıkar sağlayan yasa dışı bir suç örgütüdür. Bir başka zor aygıtı olan ‘devletin’ yozlaştığı veya otoritesini kaybettiği yerlerde ‘düzen’ boşluğunu doldurur. Doğası gereği yayılmacıdır, güçsüz gördüğü rakipleri üzerinde tahakküm kurar. Tek bir merkezden yönetilir. Patronun verdiği emirler tartışılmadan, dışarıdan emir alan yerel çeteler aracılığıyla uygulanır. Peki nasıl işler? Görünürde mafya, etkili olduğu bölgelerde halkın bir kesimine ‘güvenlik hizmeti’ satar. Mesela bir dükkan sahibisiniz, hırsızlık gibi başınıza gelecek tehditlere karşı mafya sizin güvenliğinizi taahhüt eder. Fiilen zorunlu bir satıştır bu. Yine de belirli bir haraç verdiğiniz takdirde mahallenizin mafyası sizi ‘savunma’ sözü verir. “Teşekkür ederim almayayım, ben kendimi güvende hissediyorum” derseniz eğer, ertesi sabah bir bakmışsınız dükkanın camı çerçevesi inmiş. Böylece o zamana kadar var olmayan tehdit bizzat size savunma paketi sunan mafya tarafından yaratılır. Siz de bir şekilde rakamda pazarlık edemeyeceğiniz o haracı ödemek zorunda kalırsınız.

Fakat tahsilatla da her şey çözülmez. Mesela çırağınızı mafyaya vermeniz gerekebilir. Derken savunma denilen şey bir anda saldırının üssüne dönüşür: Artık mafya ağının bir parçası haline geldiğinize göre, çeteler arası savaşta cephe hattı sizi de içine alacak şekilde çizilir. Böylece korunduğunuzu sandığınız mahalle, rakip çetelere karşı bir ileri karakol haline gelir. Sizin korumak istediğiniz yer, patronun savaş sahasıdır.

Tabii bunlar çarşı eşrafının sorunları. Çıraklar dünyasına mafya tarafından verilen sözde de olsa bir vaat yoktur. Onlar kendilerine söyleneni yapmakla yükümlüdür. Karanlık dünyanın kapıları açılırken rıza üretmek için ucuz bir ‘köşeyi dönme’ hayali sunulur. Fakat hikayenin sonunda en büyük zararı gören onlar olur.

Mafya ağına takıldığınızda süre ister istemez böyle işler. Sözde her şeyin bir açıklaması vardır: Kan gövdeyi götürdüğünde eli tetikteki mafya üyesine sorsanız, düzeni sağlamak için yaptıklarının gerekliliğinden söz edecek ve zor kullanarak boyun eğdirmeyi bir şekilde meşrulaştıracaktır. Yok eğer kendini açıklamaya tenezzül etmezse sadece pazularını sıkarak gücün tek gerçek olduğunu hatırlatacaktır.

Sistemin çürüdüğü yerlerde ortaya çıkan mafyaların koyduğu kurallar, ilişkileniş biçimleri, rıza........

© Evrensel