menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye’de sınıf eşitsizliği: Bir meyve üç çocuğa, milyarlarca dolar bir avuç insana

45 0
30.09.2026

Yüz milyarlarca liralık fon vurgununun ortaya çıktığı günlerde bir kadın fabrika işçisinin Evrensel’e yazdığı mektup sınıfsal eşitsizliğin gündelik hayattaki karşılığını anlatıyordu. Tuzla’daki fabrikalarda işçilere dağıtılan meyve, yoğurt ve ayranı çocuklarının beslenme ihtiyacını karşılamak için eve götürdüklerini, bazen bir meyveyi üç çocuğa böldüklerini yazdı. Ankara’daki fabrikalardan işçiler çıkan sabah kahvaltısından kalan ekmekleri evlerine götürdüklerini söylüyorlardı.

Aynı hafta Ankara’da Anayasa Mahkemesi önündeki zam eyleminde “torunuma altın takamadım” diyen, “paramız için değil, onurumuz için” pankartını taşıyan emekli polis memuru Ali Şekeroğlu ise yaşamına son verdi. İzleyen günlerde Şanlıurfa Hilvan’da fıstık fabrikasında makinenin altında kalan 6 yaşında çalışmak zorunda kalan Halime Okkalı iş cinayetinde hayatını kaybetti.

İlk bakışta birbirinden bağımsız görünen bu olaylar Türkiye’deki sınıf piramidinin farklı katlarını ve bunlar arasında derinleşen uçurumu gösteriyor. Bir tarafta sefalet ücretleri, ağır çalışma koşulları, çocukların sofrasına taşınan fabrika yemekleriyle örülen yoksulluk ve iş cinayetleri; diğer tarafta yoksulluğun insanın yaşam koşullarını, onurlarını ve geleceğe ilişkin umutlarını aşındırdığı bir toplumsal düzen var.

Piramidin tepesinde ise milyonlarca emekçinin ürettiği ve biriktirdiği toplumsal zenginliğin çok küçük bir azınlığın elinde olağanüstü servetlere dönüştüğü başka bir dünya bulunuyor. Ne var ki, fon skandalında olduğu gibi hayatın olağan akışına aykırı bir durum olmadıktan sonra bu dünyada olan bitenler yine orada kalıyor.

Emekçilerin olduğu katlarda yoksunluk her geçen gün derinleşirken, yukarıda servet birikiminin daha fazla hızlanması sınıfsal düzeninin iki yüzüdür. Eşitsizliğin semptomlarının en fazla görünürleştiği alanlardan biri bölüşüm ilişkileridir.

Servet birikimi, yoksulluk birikimi

Forbes’un 2026 milyarderler listesi sermaye birikiminin dünya ölçeğinde ulaştığı yoğunlaşmayı bir kez daha gösteriyor. Dünyada 3 bin 428 milyarder bulunuyor ve toplam servetleri 20,1 trilyon dolara ulaşıyor. Dünya nüfusunun çok küçük bir bölümünü oluşturan bu kesimin elindeki servet, küresel üretimin ve toplumsal zenginliğin nasıl bölüşüldüğü sorusunu doğrudan gündeme getiriyor. Birkaç bin zenginin olağanüstü servetlere sahip olmasını mümkün kılan üretim araçlarının, şirketlerin ve finansal varlıkların mülkiyetinin giderek daha dar bir kesimde toplanmasıdır.

Türkiye’nin servet piramidinin tepesi

Türkiye’de servet yoğunlaşmasının daha küçük ölçekte karşılığını görüyoruz. Forbes’un 2026 verilerine göre tabloda yer alan 42 kişi ve ailenin toplam serveti 105,3 milyar dolar. Listenin ilk sıralarında Hamdi Ulukaya (12,4 milyar dolar), Eren Özmen (6,7 milyar dolar), Fatih Özmen (6,4 milyar dolar), Murat Ülker (5,2 milyar dolar) ve Şaban Cemil Kazancı (5 milyar dolar) bulunuyor. Bu yılın Nisan ayına kadar manipülasyonlarla hisseleri değerlenen Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ve babası Oğuz Tezmen de bu listedeydi.

Dolar milyarderleri listenin ana gövdesini gıda, enerji,........

© Evrensel