Sandık, savaş ve bitmeyen belirsizlik
Amerika’da ve İsrail’de beklenen seçim süreçleri tamamlandı. Amerika’da Trump’ı, İsrail’de Netanyahu’yu seçimlerden sonra zorlu zamanlar bekliyor ancak her iki seçim de bölgeye barış getirir mi, İran savaşını bitirir mi; oldukça şüpheli.
Amerika’dan başlayacak olursak evet, Trump yönetimi Kongre’deki çoğunluğu Demokratlar’a kaptırdı. Ocak ayından itibaren Demokrat ağırlıklı Kongre göreve başlayacak. Trump yönetiminin kolay kolay savaş kararları alması, ek bütçe talep etmesi gibi manevra alanları epey daralacak ancak Trump’ın hala başkanlık koltuğunda oturduğunu ve kongrenin Trump’ın adımlarını zorlaştırsa da tamamen engelleyemeyeceğini unutmamak gerek. Anket ve seçim sonuçlarının ortaya koyduğu eğilimlere göre Amerikalılar İran savaşının ekonomik maliyetini hissetmeye başlamış ve bu maliyet Trump’a fatura edilmiş. Bu nedenle Trump ve Rubio gibi isimlerin seçimlerden sonra İran savaşının bittiğine, yeri bir savaşa gerek olmadığına, İsrail’e verilen sınırsız ekonomik desteğin sorgulanması gerektiğine dair açıklamalar Amerikalıların tepkisinin Trump ve ekibi tarafından da doğru okunduğunu gösteriyor. Ancak bu açıklamalarla birlikte İran savaşının sona ereceği, bölgedeki gerilimlerin yatışacağı sonucuna ulaşmak için hala çok erken.
Öncelikle İran savaşı sebebiyle zayıflamış olan Trump’ın siyasi desteğini artırmak için bir kez daha gürültülü, parıltılı sonuçlar için askeri yöntemlere başvurması ihtimali yüksek. İran’a yönelik çok yıkıcı bir saldırı emrinin verilmesi hala olası. Muhtemelen Trump’ın şu anda yapamayacağı tek şey neredeyse 8 aydır devam eden savaşı aynı seviyede tutmak olacak.
Seçimlerden önce de 47 milyar doları aşan maliyetine ve füze stoklarını eritmesine rağmen Amerika açısından bir kazanım ile sonuçlanmayan savaş nedeniyle Trump hedef tahtasındaydı. Keza bu savaşın askıda kalması sebebiyle körfez ülkeleri ekonomik açıdan her geçen gün artan ekonomik kayıpları artık çevirebilecek durumda olmadıklarını söylüyorlar.
Yine savaşın Suudi Arabistan’dan Afrika’ya kadar yayılma riski de yeni krizleri ve buna bağlı bölgesel ekonomik kırılmalardan göç akınlarına birçok riski tetikleme potansiyelini büyütüyor. Ki, uzmanlar Amerika-İran savaşının ve Hürmüz-Bab El Mendeb istikrarsızlığının akaryakıttan hastanelere, gıda fiyatlarından tekstile kadar her alanda faturasının gerçek anlamda 2027 yılından itibaren hissedileceğini söylüyor.
Diğer taraftan İran için de askıda kalan savaş halinin yarattığı ekonomik kriz hızla derinleşiyor. Açıkçası İran açısından da askeri maliyetlere ek olarak........
