menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yanağından öpülerek ölüme gönderilen gazetecilerin ülkesinde bugün

30 0
25.10.2026

Geçtiğimiz günlerde, dönüştürülerek bir süre önce kütüphane olarak hizmete açılmış olan tarihi bir binadaki rafları karıştırırken, ‘Talat Paşa’nın Hatıraları’na denk geldim. Sararmış olan yapraklarının dağılmaması için itinalı davranmanız gereken 1946 yılında Güven Basımevi tarafından basılmış, birinci baskı bir özel koleksiyona aitti.

Alıp okumaya başladığım hatıralarında Talat Paşa, Ermeni Soykırımı’na giden yılları anlatırken, öncelikle Ermenilerin Ruslarla iş birliği halinde Anadolu’nun pek çok kentinde isyanlar çıkardığı ve kendilerinin de ‘tehcire’ mecbur kaldıkları biçimindeki resmi tezi birinci elden kaleme alırken şöyle diyor: “Gerek tehcirler ve gerek isyan yüzünden Ermeniler çok zayiat vermiştir. Bunu itiraf etmek lâzımdır, fakat şark vilâyetlerindeki Müslümanların da Ermeni vatandaşlarımız yüzünden aynı miktarda zayiata uğradıkları bir vâkıâdır.

Rusların Van’ı, Bitlis’i, Muş’u ve Erzurum’u işgali sırasında yapılan ve bizzat Ruslar tarafından itiraf olunan zulüm ve cinayetler o derece vahşicesine yapılmıştı ki, Müslüman halk artık ikâmetgâhlarında kalmıya cesaret edemiyerek aç ve çıplak olarak hicrete başlamıştır. Bu süretle hicret eden Müslümanlardan altı yüz bin kişi ölmüştür. Ermeni fırkacılar tarafından kendi proğramları leline istismar edilen ve bütün mesuliyeti hükûmete yükletilmek istenen bu Ermeni meselesi izah ettiğim şekilde cereyan etmiştir.

Esas itibariyle askerî bir ihtiyat tedbirinden başka bir şey olmıyan tehcir, vicdansız ve seciyesiz insanların elinde bir facia şeklini almıştır. Maksadım bu hareketlerin çirkinliğini gizlemek değildir. Sadece sırf bu hâdiselerden dolayı bütün hükûmeti ve İttihat ve Terakki komitesi idare merkezini ve bu işle hiçbir alâkası olmıyan âzalarını itham etmenin haksızlık ve keyfi hareket olduğunu söylemek istiyorum.” (Sayfa 74-75)

Dil........

© Evrensel