SORU: İyi günler. Ben bir fabrikada beş yıldır çalışıyorum. Biz bayramlarda hep çalışıyoruz. Bayramın sadece bir günü izin yapıyoruz. Ama bu çalıştığımız günlerde işveren zamlı ücret ödemiyor. Buna dayanarak işten çıksam tazminatımı alabilir miyim?

CEVAP: İyi günler ve ilginize teşekkür ederim. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun’da ulusal bayramların ve genel tatil günlerinin hangi günler olduğu sayılmaktadır. Buna göre; 29 Ekim günü Ulusal Bayram günüdür. Kanunun 2 maddesinin düzenlemesine göre,

“Aşağıda sayılan resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü genel tatil günleridir.

A) Resmi bayram günleri şunlardır:

1. (Değişik: 20/4/1983 - 2818/1 md.) 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’dır.

2. 19 Mayıs günü Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı Günü’dür.

3. 30 Ağustos günü Zafer Bayramı’dır.

B) Dini bayramlar şunlardır:

1. Ramazan Bayramı; Arife günü saat 13.00’ten itibaren 3.5 gündür.

2. Kurban Bayramı; Arife günü saat 13.00’ten itibaren 4.5 gündür.

C) (Değişik: 25/10/2016-6752/2 md.) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü tatilidir.”

İş Kanunu’nun ‘Genel tatil ücreti’ başlıklı 47. maddesinde de ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçinin ücretinin o gün çalışıp çalışmadığına göre ne şekilde ödenmesi gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre, İş Kanunu kapsamına giren iş yerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenecektir. Yüzde usulünün uygulandığı iş yerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir. Yani yukarıda belirtilen günlerde işçinin çalışması halinde işçiye çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenmelidir.

Bu açık kanun hükmüne rağmen işçinin ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma ücreti işçi çalıştığı halde kanuna uygun şekilde ödenmezse, İş Kanunu’nun işçinin haklı nedenle fesih hakkını düzenleyen 24. maddesinin II (e) bendinde “İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse” şeklindeki düzenlemeye dayanarak işçi, haklı nedenle fesih yapabilme hakkına sahiptir. Bu durumda kıdem tazminatının ödenmesi gerekmektedir.

İşçi ayrıca açacağı davada kendisine ödenmeyen bu ücretlerin de ödenmesini talep edebilir. Ancak şu hususun altını çizmek gerekir. Ücret niteliğindeki alacaklar açısından beş yıllık zaman aşımı süresi bulunmaktadır. Dolayısıyla alacağınızın bir kısmının zaman aşımına uğrama riski de bulunmaktadır.

Ayrıca, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Dolayısıyla eğer iş yerinde çalıştığınız sürede bordrolara imza atmış iseniz bordronun sahteliğini ileri sürülüp kanıtlamadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak bordroda ilgili bölümün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığınızı her türlü delille ispat edebilirsiniz.

“Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.

Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir.

İmzalı ücret bordrolarından, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazi kaydının bulunması halinde, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıt taşımaması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yapıldığını yazılı delille kanıtlaması imkan dahilindedir.” (Yargıtay 7. HD, 05.02.2014 Tarih, 2013/ 26389 E, 2014/ 2398 K.)

© Evrensel