menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Amerika ve Bookchin

39 1
03.01.2026

Komünalist teori Amerika’da geliştirildi fakat burada etkisi çok sınırlı kaldı.

1999’daki Dünya Ticaret Örgütü protestolarından 2011-2012’deki Wall Street’i İşgal Et hareketine kadar kitle ayaklanmalarında belirleyici olan anarşist ve anarşizan eğilimlerin nasıl tıkandığını on yılı aşkın süredir anlatıyorum. Bu hareketlerin önderleri üzerinde belirli bir etkisi olmasına rağmen, hayatının takriben son on yılında var olan anarşizmi eleştirerek “komünalizm” dediği bir hat kurdu Bookchin.

Zaten 1980’lerden beri belediyeciliğe, örgütlenmeye yaptığı vurgusuyla anarşistlerin çoğundan ayrılıyordu. Komünalizm hakkında yazdıklarıyla yerel seçimlere, yerel kurumlara olumlu yaklaşımını anarşistlerin toptan reddiyeciliğinden daha keskin çizgilerle ayrıştırdı. Belediyelerin konfederatif şekilde birleşerek modern devletlere alternatif bir yapı kurmasını savunmaya başladı.

Anarşistler arasında hâlâ Bookchin’in son yıllarında davasından tamamen kopup kopmadığına dair bitmeyen bir tartışma var. Bir kısım anarşist Bookchin’i “hain” ilan ederken, diğerleri komünalizmin anarşizmin ileri bir hali olduğunu iddia ediyor ve Bookchin’e saldıranlara “ilkel anarşist” yaftasını yapıştırıyor.

Günümüz Amerika’sında komünalist pratik ve çabalar “radar altı” toplumsal muhalefetin bir parçası. Bunların bir kısmı doğrudan Bookchin’in etkisinde, diğerlerinin ise en azından ideolojik akrabalığı var Bookchin’le.

Örneğin bazı küçük yerellerde belediyecilik anlayışı daha yeşil ve özgürlükçü bir........

© Evrensel