menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çin-ABD yüksek teknoloji savaşında halklara ne olacak?

25 0
11.11.2026

ABD’de 3 Kasım’daki ara seçimlerde Demokratlar hem Temsilciler Meclisinin hem de Senatonun çoğunluğunu kazandı. Kampanyanın gündemini hayat pahalılığı, akaryakıt fiyatları ve İran savaşı belirledi. Seçim sonrası analizlerin ortak noktası, partinin 2024’te kaybettiği işçi seçmenini kimlik siyasetini geri plana alıp sınıfsal bir ekonomik söylemle geri kazanması.

Bu söylemin başlıklarından biri veri merkezleriydi. Bernie Sanders ve Alexandria Ocasio-Cortez mart ayında Yapay Zeka Veri Merkezi Moratoryum Yasası’nı sundu (Sanders). Tasarı 20 megavatın üzerindeki yapay zeka veri merkezlerinin inşasını ve mevcut tesislerin genişletilmesini, Kongre kapsamlı bir düzenleme çıkarana kadar durdurmayı öngörüyor. Moratoryumun kalkması için çıkacak yasanın yapay zeka ürünlerini piyasaya sürülmeden önce devlet onayına bağlaması, otomasyonun kazancını çalışanlarla paylaştırması ve veri merkezlerinin elektrik faturalarını artırmamasını ve çevreye zarar vermemesini güvenceye alması gerekiyor. Sağ basında ve sosyal medyada alaycı bir karşılaştırma dolaşmaya başladı: ‘Çin’de sosyalistler veri merkezi kuruyor, ABD’de sosyalistler yasaklıyor’ (Gordon Chang, Gatestone).

ABD’de veri merkezlerinin bedeli iki yerden çıkıyor. Birincisi hane elektrik faturası. Gallup’a göre halkın yüzde 70’i bölgesinde yapay zeka veri merkezi kurulmasına karşı (China Daily), veri merkezlerinin yoğunlaştığı bölgelerde toptan elektrik fiyatları beş yılda yüzde 267’ye varan oranda arttı (Cailian). İkincisi finans piyasaları. Özgür Orhangazi geçtiğimiz haftalarda ABD’de yapay zeka yatırımlarının hem finansal balon hem de aşırı birikim riski taşıdığını anlattı. Borçla ve şirketler arası döngüsel finansmanla kurulan kapasitenin geri dönüşü birkaç yapay zeka........

© Evrensel