Bugün 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü. Çin’de yaşanan Manus olayı, küresel ekonomik savaşın yeni safhasında ambargonun artık mallara değil, doğrudan emek sahiplerinin zihinlerine konulacağının işareti. Bu hafta Çin, Manus isimli yapay zekâ uygulamasının Facebook’a satışını uygunsuz buldu; şirket satıldı ama kurucuları ülkeden çıkamıyor. Gelin, bakalım: Manus ne yapar, Çin’in derdi nedir ve Türkiye için bunlar neden önemli?

Manus’un videosunu iki sene kadar önce izlemiş olabilirsiniz. Bilgisayara bir talimat veriyorsunuz; sonra yapay zekâ “ajanları” kendi kendilerine isterlerse ChatGPT’yi çalıştırıp, isterlerse bir web sitesine girip, isterlerse de bir e-posta yazıp dediklerinizi otomatik yapıyor. O zamanlar bu biraz ürkütücü bir teknolojiydi; şimdi ise normal oldu. Manus, aralarında Uber’e, Airbnb’ye, hatta Getir’e bile yatırım yapan Amerikan girişim sermayesi fonlarından yatırımlar alıp büyüdü. 2025 sonunda da 2 milyar dolara Facebook’a satıldı. Facebook, Manus’un teknolojilerini kendi sistemlerine entegre etmeye başlamıştı ki Çin’in en önemli kamu kurumlarından NDRC şirketin kurucularını memleketlerine “davet etti.” NDRC, yani Millî Kalkınma ve Reform Komisyonu, bir nevi bizim “eski DPT” gibi ama hâlâ ciddiye alınıyor. Çin’de NDRC’den izin almadan ne yurt içinde ne de yurt dışında ciddi bir yatırım yapamazsınız.

 Manus’u kuran mühendisler bir süre Çin’den çıkamayacak

NDRC, “kanun ve yönetmeliklere uygun bir şekilde, görülen lüzum üzerine” bu satış işlemini iptal etti. Şimdi ne olacağını kimse........

© Ekonomim