Yüzde 28 mümkün mü, yüzde 24 çok zor mu?
- Enflasyonla mücadelede Merkez Bankası’nın sıkı duruşu sonuç veriyor, ancak dezenflasyon hâlâ “kaplumbağa hızında” ilerliyor. Gıda ve enerji fiyatları, beklentiler ve yönetilen fiyatlar baskı yaratırken, yüzde 28 mümkün; yüzde 24 ise ekonomi politikasının tüm unsurlarının eşgüdüm içinde hareket etmesini gerektiriyor.
- Merkez Bankası’nın yüzde 28’lik yılsonu enflasyon tahmini ulaşılabilir görünüyor. Ancak yüzde 24’lük ara hedef için önümüzdeki beş ayda dezenflasyonun belirgin biçimde hızlanması gerekiyor. Bunun için yalnızca sıkı para politikası değil, maliye, gıda ve fiyat politikalarının da aynı hedefe odaklanması şart.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın 13 Ağustos’taki Enflasyon Raporu sunumunda verdiği mesaj aslında oldukça netti. Özetle; "Dezenflasyon sürüyor, iç talep belirgin biçimde soğudu, para politikasının etkilediği kalemlerde sonuç alınıyor; ancak arz şokları, özellikle gıda ve enerji fiyatları, sürecin hızını kesiyor," dedi.
Ve bu nedenle Merkez Bankası'nın mevcut sıkılığı koruyacağını ve fiyat istikrarı sağlanıncaya kadar geri adım atmayacağını ima etti.
Bu yaklaşımın en önemli tarafı, Merkez Bankası’nın artık yalnızca faiz oranına değil, finansal koşulların bütününe bakması. Politika faizi yüzde 37’de tutulurken piyasanın likidite ihtiyacının üst banttan, yüzde 40 civarında fonlanması, kredi büyümesinin yavaşlatılması ve TL mevduatın desteklenmesi, fiili parasal sıkılığın politika faizinin üzerinde kalmasını sağlıyor.
Karahan’ın verdiği rakamlara göre toplam kredi büyümesi şubat sonundaki yüzde 34,6’dan yüzde 25 civarına gerilemiş, TL mevduatın payı ise yüzde 62’ye yükselmiş durumda.
Sıkı para politikası çalışıyor ama yetmiyor
Dolayısıyla “Merkez Bankası sıkı mı?” sorusuna bugün için evet demek gerekiyor. Ancak Enflayson Raporu sunumu sırasında CNBC-e Haber Müdürü Burcu Göksüzoğlu'nun sorduğu gibi bu sıkılık, enflasyonu hedefe yaklaştıracak kadar uzun süre korunabilecek mi?
Burada tablonun biraz daha karmaşık olduğunu düşünüyorum.
Merkez Bankası 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltti. Buna karşılık ara hedef yüzde 24’te kaldı. 2027 için hem tahmin hem ara hedef yüzde 15, 2028 için ise yüzde 9. Orta vadede hedef ise yüzde 5.
Bu ayrım önemli. Çünkü yüzde 28 bir “hedef” değil, mevcut koşullar altında ulaşılması beklenen sonuç. Yüzde 24 ise hala politika çıpası olarak masada. Fakat temmuz itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 31,8. Ana eğilimin yıllıklandırılmış üç aylık göstergeleri yüzde 27’li seviyelerde olsa da trend göstergesinin yatay kalması, dezenflasyonun henüz kendiliğinden hızlanan bir sürece dönüşmediğini gösteriyor.
Haziran ayında da TÜFE yüzde 32,11 düzeyindeydi. Çekirdek göstergelerdeki yıllık artış yüzde 30 civarındaydı.........
