Bağımsız Denetçi-Sürdürülebilirlik Denetçisi-E. KGK Uzmanı

2020 yılından itibaren uygulanan para ve maliye politikalarıyla beraber artan enflasyonun tüketici davranışları, tasarruf yöntemleri ve yatırım kararları dahil birçok ekonomik ve sosyal alanda etkileri oldu.

80’lerde ve 90’larda canavar olarak adlandırılan enflasyonun, finansal tablolara uğramaması beklenemezdi. Yalnız, sadece uğramakla kalmadı, tüm finansalları alt üst etti.

Akabinde, biraz gecikmeli de olsa, finansal tabloların daha anlaşılabilir hale gelmesi amacıyla hem Vergi Usul Kanunu (VUK) hem de bağımsız denetime tabi şirketler kapsamında 2023 yılı sonu itibarıyla enflasyon muhasebesi uygulamasına geçildi. Böylece mali tabloların satın alma gücü cinsinden yeniden düzenlenmesi sağlanarak finansal verilerin daha gerçekçi ve karşılaştırılabilir hale gelmesi hedeflendi.

Uluslararası arenada 2022 ilk çeyrek raporlarından itibaren yüksek enflasyonlu kabul edilmemize rağmen ülkemizde ertelemeli geçiş oldu. Bu erteleme kaynaklı olarak yurtdışına raporlanan finansallar ile ülkemizde açıklanan finansal tablolar arasında enflasyon farkı bulunuyordu. Bir yıl gecikmeli uygulamanın finansal tablolar üzerindeki aşınması belki başka bir yazının konusu olabilir.

Tabii bir de Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vergi artışı beklentisi/hedefi vardı.

Nitekim enflasyon muhasebesi uygulaması, finansal tabloları daha analiz edilebilir hale getirdi getirmesine, ancak bu uygulama maliye politikası açısından maalesef bekleneni veremedi.

VUK kapsamında yapılan düzeltmeler sonucunda ortaya çıkan net parasal pozisyon zararları, pratikte birçok mükellefin vergilendirilebilir kazancını azalttı ve hedeflenenin aksine vergi gelirlerinde azalışa yol açtı.

Bunun üzerine, 7571 Sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanununa eklenen “Enflasyon Düzeltmesinin Uygulanmayacağı Dönemler” başlıklı geçici 37. maddeyle birlikte, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde VUK tarafında enflasyon muhasebesi uygulanmayacağına karar verildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bu kararı aldıran vergi kaybı, aslında tamamen malumun ilamıydı.

Şöyle ki, finansal durum tablosunun (bilanço) yükümlülük tarafında alınan avanslar ile gelecek aylara/yıllara ait gelirler dışında parasal olmayan kalem bulunmaz. Hal böyle olunca, özkaynak tutarı kadar parasal olmayan varlığı bulunmayan şirketler, parasal pozisyon zararı ile karşı karşıya kalırlar. Nitekim öyle oldu ve uygulamadan........

© Ekonomim