ONUR KURTAYDIŞ TİCARET VE LOJİSTİK STRATEJİSTİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ

Türkiye 2025 yılında 273,4 milyar dolar ihracat yaptı. Rakam büyük. Kutlandı. Manşetlere taşındı. Ama o masada hiç şunu soran oldu mu? O paranın ne kadarı sessizce kayboldu?

Ben biliyorum. 26 ülkede sahada gördüm. Yüzde on beş ile yüzde yirmi beşi. Her yıl. Hiçbir rapora girmeden. Hiçbir toplantıda gündem olmadan. Bu yazı o parayı anlatıyor.

Çoğu CEO kâr marjının erimesini piyasaya bağlıyor. Kur. Navlun. Rekabet. Faiz. Küresel kriz. Bunların hepsi gerçek. Ama hepsi bahaneler listesinin başında.

Şirketinizin dış ticaret departmanı ayrı bir masada oturuyor. Lojistik departmanı ayrı bir masada. İkisi aynı dili konuşmuyor. Aynı hedefe koşmuyor. Aynı masaya nadiren oturuyor. Bu kopukluk kağıt üzerinde görünmüyor. Ama mali tablosunda kendini gösteriyor.

Para nerede kayboluyor

Şirketinizden çıkan her sevkiyata bakın. Konteyner yüzde altmış dolulukla gidiyor. Navlun faturası tam geliyor. Muhasebe ödüyor. Kimse o yüzde kırkın bedelini sorgulamıyor. Çünkü sevkiyat tamamlandı. Spot araç çağrıldı. Spot fiyat kontrat fiyatının yüzde yirmisi üzerinde. Bu fark her sevkiyatta ödeniyor. Aylık tabloda kayboluyor. Gümrükte referans süreyi aşan her gün maliyet üretiyor. Evrak tamamlandığında iş bitti sayılıyor. O fazla günün bedeli kayıt altına girmiyor. Ambalaj konteyner geometrisine uymuyor. Her sevkiyatta hava taşınıyor. Kimse hesaplamıyor. Bunların her biri tek başına küçük görünüyor. Toplamı yüzde on beş ile yüzde yirmi beş. Bu rakamı Türkiye ihracatına vurun. Rakamı söylemiyorum. Çünkü çok büyük.

Direktörünüz size ne raporluyor

Her ay masanıza bir rapor geliyor. Navlun maliyeti. Sevkiyat sayısı. Gecikme oranı. Peki o raporun söylemediği şeyleri hiç düşündünüz........

© Ekonomim