Dijital teknolojilerin ortaya çıkışı kurulmuş dengeleri değiştirerek yeniden yapılanma ihtiyacını artırıyor. Gelişmiş bilişsel becerilere sahip işgücüne duyulan ihtiyaç artarken, otomasyon düşük becerili işgücünün sunduğu el becerilerine ihtiyacı azaltıyor. Küreselleşme sanayi yapısını dönüştürüyor.

Seri üretimin fabrika odaklı yoğunlaşması işgücü dayanışmasını besledi; işçi hareketleri ücret artışları için daha çok olanak yarattı. Demokrasi, işçilerin örgütlenmesine izin verdi; düzenlemeler de eşit erişimin sağlanmasında merkezi bir rol oynadı.

               Ülkemizde “sanayisizleşme sorunu” üzerine kafa yoran, bildiklerini paylaşan, gerekli uyarıları yapan çok sayıda akademisyen, uzman ve uygulamacının hakkını vermeliyiz. Bayram Ali Eşiyok, yazıları ve kitaplarında kapımıza dayanan tehlikeleri öngören insanlarımızdan biriydi. Güven Sak’ın sürekli uyarılarını, Burak Arzova’nın yükselen sesini, Ayça Tekin-Koru’nun öğretici analizlerini, Havva Gümüşkaya’nın imalat sanayisinin GSYH içindeki yerini açıklayan yorumunu, Turgut Bayramoğlu’nun orta sınıf kaygılarını, Özge Öner’in geniş kapsamlı ama saha odaklı analizlerindeki çığlığı, Daron Acemoğlu’nun Hangi Liberal Demokrasi adını verdiği ufuk açıcı kitabında cömertçe paylaştığı bilgileri ve burada adını yazmadığımız insanlarımızın entelektüel birikimlerini dikkate almamışsak, bundan sonra da almayacaksak sanayisizleşme sorunumuzu anlayamaz, anlatamaz ve anlamlandıramayız.

Çorbada bir kıymık tuzumuz olsun diye “sanayileşmenin katkılarını ve sanayisizleşmenin çoğalttığı sorunlarımızı” Acemoğlu’nun analizlerini esas alarak okuyucuyla paylaşacağım.

 Sanayi sonrası çağın özellikleri “Sanayi sonrası çağ” terimi;

- Ekonomide dijital teknolojilere dönüşümü anlattığı kadar imalatın azalan rolünü, sağlık, eğitim ve yönetimin artan önemini, çalışma yaşamında, toplumsal ve siyasi yaşamda bilişsel becerilere ve üniversite eğitimine verilen ağırlığın artışını,

- Liberal toplumun sanayi çağında yarattığı kısmi refah düzeyini, bir yanıyla seri üretimin fabrika odaklı işgücü ihtiyacını artırmasını, girdi ve çıktı taşınmasında ulaşım sisteminin gelişmesini, tasarım, mühendislik ve pazarlama işlevlerini birleştiren arka plandaki ofislerin de yoğun biçimde işgücü talebi yaratmasını,

- İşgücü talebindeki artışların ücret düzeylerini yükseltmesini,

- Liberal demokrasinin bilimsel bilgi kadar toplumsal bilginin oluşturulması ve olgunlaştırılması için de uygun ortam........

© Ekonomim