Yapay zekâ ekonomiyi büyütürken çalışanların bu büyümeden aldığı pay aynı ölçüde artmayabilir. Anthropic Institute’un üç 2030 senaryosu, YZ’nin verimlilik ve refahı artırırken gelir dağılımını da kökten değiştirebileceğine işaret ediyor.

            Yapay zekânın (YZ) ekonomiyi nasıl değiştireceği konusunda farklı görüşler var. Bir tarafta YZ'yi internet gibi verimliliği artıracak yeni bir teknoloji olarak görenler, diğer tarafta birkaç yıl içinde insan emeğinin önemli bölümünü ikame ederek ekonomik düzeni değiştireceğini düşünenler.

Anthropic Institute'un Eylül 2026'da yayımladığı “Dönüştürücü Yapay Zeka için Ekonomik Senaryolar” çalışması bu tartışmaya üç farklı 2030 senaryosu üzerinden yaklaşıyor.

Çalışmanın temelinde matematiksel bir ekonomi modeli var. Model şu sorulara bakıyor: YZ insanların yaptığı görevlerin ne kadarını yapabilecek? Şirketler bunu ne hızla kullanacak? Ne kadar verimlilik sağlayacak? İnsanları destekleyecek mi, yoksa yerlerini mi alacak? Kaybolan işlerin yerine yenileri gelecek mi?

Bu varsayımlardan GSYH, ücretler, işsizlik ve emeğin milli gelirden aldığı pay hesaplanıyor. Araştırmacılar ayrıca 10.980 Amerikalıyla anket yapıp insanların YZ'nin yetenekleri, yaygınlaşması ve çalışanları ikame etmesi hakkındaki beklentilerini aynı modele uyguluyor. İlginç olan, medyan beklentilerin aşağıdaki üç senaryodan ortadakine oldukça yakın çıkması.

Önemli bir nokta var: Bunlar tahmin değil, senaryo. Anthropic “2030'da bunlar olacak” demiyor; farklı YZ gelişim hızlarının nasıl ekonomik sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Ilımlı dönüşüm: YZ ekonomiyi iyileştiriyor

İlk senaryo alışık olduğumuz teknolojik dönüşümlere benziyor. YZ........

© Ekonomim