İşsizlik oranı kağıt üstünde gerilerken 81 ilin payına ne düştü?
21 yılın en düşük rakamı olarak sunulan işsizlik oranındaki düşüşün hiç de işsizlikte gerçek bir düşüşü yansıtmadığını ele almıştık. Manşet işsizlik oranındaki rekor düşüş görüntüsünün arkasında geniş tanımlı gerçek işsizlik oranında yüzde 30’a dayanan son derece kötü bir rekor var. İşsiz sayısı düşütü görüntüsünün arkasında tam tersine istihdamda azalma, kalitesiz eğreti istihdamda dev artış var. İstihdamda düşüşe rağmen işsiz sayısının düşük gözükmesini de, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistiklerine göre hastalık ve benzeri nedenlerle çalışamaz hale gelenlerin sayısındaki patlamaya borçluyuz.
İstihdam, işgücü ve işsizlik cephesindeki bu gelişmenin iller düzeyinde nasıl yaşandığına baktığımızda da benzer sorunlar ve çelişkiler ortaya çıkıyor:
TÜİK’in bölgesel verilerine göre 2025 yılında 81 ilin 51’inde işsizlik oranı 2024 yılına göre düşüş kaydetti. Tıpkı Türkiye geneline ilişkin manşet işsizlik oranının “21 yılın en düşük düzeyine inmesi” gibi burada da pozitif bir görünüm var diyebiliriz. Çünkü illerin büyük çoğunluğunda işsizlik oranı gerilemiş.
Ancak gariptir ki bu durum istihdam artışı sayesinde gerçekleşmemiş. Çünkü istihdam oranı düşen il sayısı da işsizlik oranı düşen il sayısına neredeyse eşit. İstihdamdakilerin çalışma çağındaki nüfusa oranı olan istihdam oranı 48 ilde bir önceki yılın altına inmiş.
Öyle ki işsizlik oranı 2024 yılına göre düşen 51 ilen 26’sında istihdam oranı da düşmüş. Yani bu 26 ilde nüfusa göre çalışan sayısı azalmasına rağmen işsizlerin oranı da azalmış.
Bunlar arasında işsizlik oranındaki düşüşte başı çeken iller bile var. Örneğin Hakkari, Bitlis, Van hem işsizlik oranının en........
