Yatırım kararlarını belirleyen en önemli faktör yatırımın yapıldığı ortamın güvenilir olmasıdır. Yatırım yapan yabancı şirket ulusal şirketlerle aynı muameleyi görmek isteyecektir, bazı şirketlerin hükümete veya şu veya bu partiye yakınlık dolayısıyla ayrıcalıklı bir konumda bulunmasını kabul etmez.

Türk Lirası'nın değerinin bilinçli bir siyaset sonucu yüksek tutulması, hem ülke içi üretimi zayıflatmakta hem de ülkeyi yabancı yatırımcılar açısından beğenilmeyen bir ülke konumuna sokmaktadır. Yabancı yatırımcılar çoğu zaman ülke yargısı yerine uluslararası hakeme başvurulmasını tercih ediyorlar.

          Şu sıralarda sanayi yatırımı çekmek isteyen ülkeler açısından bir fırsat penceresi açılmışa benziyor. Daha önceki yıllarda sanayi üretimi yaparak ilerleyen ülkelerde sınai üretim çok pahalı olmaya başladı. Aynı malı üretmek için yapılması gereken masraf çoğu Avrupa ülkesinde ve Amerika’da, bu bölgenin dışındaki ülkelere nazaran o kadar yüksek ki üretimden vazgeçmek gerekecek. Ayrıca bu ülkelerin gümrük vergileri ihdas ederek ucuz yabancı malların girişini engellemelerinin sınırı var. Bir kere gelişmiş ülke halkları aynı kaliteyi tutturan fakat daha ucuz olan yabancı mallar karşısında sadece yerli sanayiyi desteklemek maksadı ile daha pahalı mal almak konusunda çok istekli davranmıyor. İkincisi, diğer ülkeler sanayi ürünü ihraç ederek para kazanamazlarsa, daha gelişmiş ve müreffeh ülkelerin ürünlerini alamıyorlar, daha doğrusu alacak imkânı bulamıyorlar. Gelişmiş ülkelerden ithal edilecek ürünlerin her zaman çok gelişmiş ürünler olması da şart değil. Unutmayalım, Çin yüksek miktarda gıda maddesi ithal ediyor. Bunların bir bölümü Amerika’dan gelmekteydi. Ancak nereden gelirse gelsin, Çin’in bu gıda maddeleri için bir ödeme yapması, onun için de döviz kazanacak faaliyetlerde bulunması, yani ihracat yapması lazım. Üçüncü bir husus daha var. İktisadi ilişkiler ülkeler arasındaki daha kapsamlı ilişkilerin sadece bir yönü. Bir hükümet, bir diğeri ile ilişkileri iyi iken iktisadi olanları ayırıp onlarda farklı bir uygulama yapmakta, örneğin gümrük vergilerini yükseltmekte güçlük çekebilir. İktisadi ilişkileri ayrı tutma gayretleri, Kanada-ABD ilişkilerinde de gözlendiği gibi, daha kapsamlı bir bozulmaya yol açabilir.

 Yabancı şirketler yerlilerle eş tutulmayı isterler

Her ne kadar sanayi sermayesinin yatırım fırsatları araması ve bunu üretimin yüksek maliyeti olan ülkeler yerine nispeten ucuz olduğu ülkeler nezdinde yapması anlaşılabilir olsa da, sermayenin hangi ülkelere yöneleceğini başka faktörler belirlemektedir. Yatırım kararlarını belirleyen en önemli........

© Ekonomim