Türkiye için konuşulan şey gerçekleşirse, Fed’in klasik merkez bankası swap hattından çok, Hazine-ESF tipi siyasi ve teminatlı bir destek ihtimali daha gerçekçi görünüyor. ABD, swap ya da Hazine desteklerini “iyi niyet yardımı” olarak değil, finansal istikrar, dolar sisteminin korunması, jeopolitik ortaklık ve ABD varlıklarının düzensiz satışını önleme gibi gerekçelerle verir.

Türkiye’nin son yıllarda ABD Hazine tahvili alımlarını artırması da rezerv yönetiminde Washington ile daha uyumlu bir çizgiye geçildiği şeklinde okunabilir, ama bu tek başına destek garantisi anlamına gelmez. Zaten mutlak butlan kararından sonra panik halinde satılan ABD tahvilleri gerçeği de ortada. 

          Son günlerde konuşulan “ABD seçim öncesinde Türkiye’ye swap imkânı ya da Hazine destekli bir finansman sağlayabilir” iddiasının kaynağı, doğrudan Türkiye’ye dair açıklanmış resmi bir anlaşma değil. Bu söylentinin çıkış noktası daha çok ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Körfez ve bazı Asya ülkeleriyle dolar swap hatlarına ilişkin görüşmeler yürütüldüğünü söylemesi oldu. Bessent, bu görüşmeleri “ABD dolarının küresel üstünlüğünün ve Amerika’nın ekonomik kalkanının gücünün kanıtı” olarak tarif etti; Anadolu Ajansı da bu görüşmelerin ABD Hazine Bakanlığı’nın ortaklarıyla uzun süredir yürüttüğü rutin diyalogların parçası olarak anlatıldığını aktardı. Ancak burada kritik nokta şu: Haberde Türkiye adı geçmiyor. Dolayısıyla Türkiye’ye özel bir swap hattı ya da Hazine yardımı şu aşamada doğrulanmış bir bilgi değil, daha çok bölgesel jeopolitik denklemden çıkarılan bir piyasa beklentisi. Ancak dün bir analist tarafından tekrar ısıtılıp Türkiye'nin merkeze konulması, Bloomberg gibi yayın organlarının bunu servis etmesi bir dalgalanma yarattı elbette. 

 ESF üzerinden sağlanan destek ise daha “siyasi”

O zaman detaylıca meseleyi ele alalım: Önce mekanizmayı ayırmak gerekiyor. Fed swap hattı başka, ABD Hazine Bakanlığı’nın Exchange Stabilization Fund, yani ESF üzerinden verebileceği destek başka bir uygulamadır. Fed’in likidite swapları, yabancı merkez bankalarının kendi ülkelerindeki finansal kuruluşlara dolar likiditesi sağlayabilmesi için kullanılır; amaç ABD ve küresel dolar fonlama piyasalarında stresin yayılmasını önlemektir. Mesela, New York Fed de bu hatların özellikle dolar fonlama piyasalarını rahatlatmak için tasarlandığını anlatıyor. Ancak Fed swap hatları, genellikle çok sınırlı ve güvenilir merkez bankalarıyla kurulur. Benim bildiğim kadarıyla TCMB bu kalıcı swap ağı içinde yer almıyor.

ABD Hazine Bakanlığı’nın ESF üzerinden sağlayabileceği destek ise daha “siyasi” ve daha “özel durum” niteliği taşır. ESF,........

© Ekonomim