Tüm finansal görüşler uzun uzun tartışıldığına göre esas soruya gelelim:

Serbest piyasanın ahlakı nasıl olur?

Öncelikle evet olur. Liberal ekonominin laissez faire (bırakın yapsınlar, bırakın geçsinler) ilkesi, ahlakın piyasadan çekilmesi demek değildir. Aksine piyasa ilişkilerinin; meşru zeminde, kural koyucu etik değerlerin ve hukuki kuralların meşruiyeti sağladığı bir sistem içinde serbest bırakılmasıdır. Piyasaların sağlıklı çalışabilmesi için her şeyden önce sisteme ve kurumlarına güven gerekir.

Liberal ekonominin ahlakı, “herkes istediği gibi para kazanabilir” önermesine indirgenemez! Serbest piyasa; mülkiyet hakkı, fırsatlara eşit erişim, rekabet, şeffaflık, hesap verebilirlik ve zarar ihtimalinin kazançla birlikte kabul edilmesi üzerine kuruludur. Türkiye’deki fon krizi, iktisat üstatlarının dediği gibi patlayacağı baştan belli bir balon olsa da bu balonun nefesi ahlaki boşluktan geliyor. Kriz yalnızca fiyatların gerçek değerlerden kopması değildir; liberal ekonominin temel ilkelerinin, sınırsız kazanç ve kuralsız fırsatçılıkla karıştırılmasının sonucudur. Aynı zamanda toplumun neyi ödüllendirdiğinin neticesidir. Olağanüstü getiriler, sorgulanmadan başarı hikâyesi olarak sunuluyorsa, sorunu yalnızca fon yöneticilerinde aramayalım, hikâyeyi........

© Ekonomim