Geçen haftaki yazımda, reel sektör şirketlerimizin açık döviz pozisyonlarındaki hızlı artış ve bunun yarattığı riskleri değerlendirmiştim. Bu kapsamda, şirketlerimizin yurtdışında yaptıkları doğrudan yatırımların belirgin bir şekilde artmakta olduğuna da dikkat çekmiştim. Bugünkü yazıda, hem yurtdışından ülkemize gelen hem de ülkemizden yurtdışına giden doğrudan yatırımları değerlendirmek istiyorum.

Ekonomistlerin arasında görüş ayrılıkları çoktur. Lakin, yabancı sermaye yatırımları konusunda hemen her ekonomistin birleştiği ortak bir nokta var: Doğrudan yabancı yatırımlar, portföy yatırımlarına göre ekonomik büyüme ve kalkınma amaçlarına daha çok hizmet eder. Bunun nedeni, doğrudan yatırım için gelen yabancı sermayenin, daha uzun vadeli bir bakış açısına sahip olmasıdır. İster burada sıfırdan bir üretim ya da hizmet tesisi kursun, isterse mevcut işletmeleri satın alsın, buraya gelen yabancı, hem üretim hem de istihdam açısından ülkeye katkıda bulunur.

 2005-2025’te 130,8 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım geldi

Türkiye, 2004 yılından itibaren yüklü miktarda yabancı doğrudan yatırım çekmeye başladı. Gerek IMF programı, gerekse AB’ye tam üyelik müzakerelerinin başlamış olması, yabancı yatırımcıların gözünde Türkiye’yi çok cazip bir yatırım adresi haline getirmişti. O dönemde hem birleşmeler ve satın almalar, hem de sıfırdan yatırımlar yoluyla yüklü sermaye girişleri kaydediliyordu. Yabancıların Türkiye’deki gayrimenkul alımlarını hariç tutarak, doğrudan sermaye yatırımı verilerine baktığımızda, 2003’te 696 milyon dolar olarak kaydedilen yıllık girişlerin, 2007’de 19 milyar 137 milyon dolar ile tüm zamanların zirvesine ulaştığını görüyoruz. 2015 yılına kadar güçlü seyreden doğrudan yabancı yatırım girişleri, 2005-2015 arasındaki 11 yıllık dönemde, yıllık ortalama 11,9 milyar dolar oldu. Bu dönemde toplam 130,8 milyar dolarlık doğrudan yabancı sermaye yatırımına şahit olduk.

2016’dan itibarense, yabancıların Türkiye’ye ilgisinin belirgin bir şekilde azaldığını görüyoruz. 2016-2025 arasındaki 10 yıllık dönemde yıllık........

© Ekonomim