Türk yapay zekâ etikçisi ve felsefeci Ece Tekbulut’a göre yapay zekâ tartışmalarında temel soru teknolojinin ne kadar güçlü olacağı değil, kimin için ve hangi amaçla geliştirildiği. Capitol Hill’de yaptığı konuşmayla yapay zekâyı güven, emek ve sosyal adalet eksenine taşıyan Tekbulut, “Bu teknolojiyi geliştirirken şunu sormalıyız: Yapay kalp mi yapıyoruz, yoksa yapay tatlandırıcı mı?” diyor.

Yapay zekâ tartışması uzun süre teknolojinin hızı, verimlilik artışı ve otomasyon gücü üzerinden yürüdü. Bugün şu soru gündemde: Yapay zekâ ile nasıl bir toplum inşa ediyoruz?

Türk yapay zekâ etikçisi ve felsefeci Ece Tekbulut, geçtiğimiz haftalarda Washington’da Capitol Hill’de yaptığı konuşmada bu soruyu gündeme getirdi. Game Change Project tarafından düzenlenen panelde Tekbulut, yapay zekâyı yalnızca mühendislik ya da inovasyon başlığı olarak değil; güven, temsil, emek ve sosyal adalet meselesi olarak ele aldı.

Tekbulut’a göre yapay zekâ çağında en kritik mesele, bu teknolojinin ne kadar güçlü olacağından çok, kimin için ve hangi amaçla geliştirildiği. Çünkü yapay zekâ sağlık, eğitim ve kamu hizmetlerinde büyük faydalar yaratabileceği gibi, aynı zamanda kişisel verilerin kullanımı, istihdam kaybı, çevresel maliyetler ve gelir dağılımı gibi yeni adalet sorularını da beraberinde getiriyor.

Capitol Hill’deki konuşmasında şu mesajı verdi Tekbulut: “Toplumun güvenmediği, emeğin değerini korumayan ve faydayı adil dağıtmayan bir yapay zekâ anlatısı, yalnızca teknolojik değil, siyasi ve toplumsal bir kriz de üretir.”

Ece Tekbulut ile konuştuk:

Yapay zekâ, amaç ve çıkarlarla biçim alıyor

“Bugün yapay zekâ tartışmalarında en eksik kalan soru şu: Nasıl bir toplum inşa etmek istiyoruz, hangi sorunları çözmek için bu teknolojiyi geliştiriyoruz? ‘Yapay’, kelime anlamıyla ‘insan eliyle üretilmiş’ demek; dolayısıyla yapay şeyler, onları geliştiren insanların amaçlarına ve çıkarlarına göre biçim alıyor. Yapay kalp geliştirmek ile yapay tatlandırıcı geliştirmek arasında fark var, örneğin. Bir üniversite laboratuvarında geliştirilen yapay kalp, insanın yaşam kalitesini artırmak için yapılırken; özel bir kimya laboratuvarında geliştirilen yapay tatlandırıcılar, tüketicinin sağlığına zarar verdiği halde şirketlerin maliyetlerini düşürmek, kârı artırmak için geliştiriliyor. Yapay zekâ da aynı........

© Ekonomim