Çiftçi her gün soruyor, hububat, bakliyat, gübre, mazot desteği ne zaman ödenecek? Mazot ve gübre desteğinin kaldırıldığından haberi bile olmayanlar var.

Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024 yılında destekleme modelini değiştirdi. Bitkisel üretimde 1 Ocak 2025 tarihi itibariyle desteklemede “katsayı” sistemine geçildi.  Mazot ve gübre desteğinin yerini “temel destek” aldı. Bakanlık “mazot gübre desteğinin adını değiştirdik veya kaldırdık” demeye korktuğu için çiftçi zannediyor ki mazot ve gübre desteği devam ediyor. Bu nedenle “mazot gübre desteği ne zaman ödenecek” diye soranlar oluyor.

Artık temel destek var. Gübre ve mazot desteği yok. Planlı üretim desteği var. Biz bunu Cumhurbaşkanı Kararı’ndan yazdığımızda  “mazot gübre desteği kalkmadı” diye açıklama yaptılar. Bununla da yetinmediler. Dekar başına verilecek destek düşük olduğu için örneğin buğdayda dekar başına desteği sanki ton başına ödenecekmiş gibi hesaplayarak çiftçiye “ton başına 2 bin 520 lira ödenecek” diye açıklama yaptılar. Çiftçinin kafasını iyice karıştırdılar.  “Bizim 2 bin 520 lira ne zaman ödenecek?” diye soran çiftçiler var.

2025 desteği 2026 bütçesinden ödenecek

Bugünlerde çiftçinin kafasını karıştıracak yeni paylaşımlar yapılıyor. Tarım Bakanlığı, İl ve ilçe müdürlükleri sırf sosyal medyada paylaşım yapmak için 2025 üretim yılı desteği ile 2026 yılı üretim yılı destek miktarlarını karşılaştırıyor. Desteklerde yüzde 27 artış yapıldığı ifade ediliyor. Doğrudur bu artış yapıldı ama, çiftçi artan bu desteği bu yıl alacağını zannediyor. Sürekli bir kafa karışıklığı yaratılıyor. Bu yıl ödenecek olan destekler 2025 üretim yılına ait destekler. Buğday örneğinden gidersek, 2024 sonbaharında ekilen 2025 yazında hasat edilen buğdayın desteği 2026’nın baharında ödenecek.

Temel destek 244 lira üzerinden verilecek

Daha önce defalarca yazdık ama bir kez daha hatırlatalım 2025 yılı için belirlenen temel destek miktarı dekar başına 244 lira. Bu temel destek üzerinden her ürün için bir katsayı belirlendi ve bu katsayı ile temel desteğin çarpımı sonucunda alınacak destek miktarı belirlendi. Buğday ve arpada katsayı 1,3 olarak açıklanmıştı. Buna göre buğday ve arpada üreticiler dekar başına 317 lira temel destek alacak.

Buğday ve arpa planlı üretim kapsamındaki 13 stratejik ürün arasında yer alıyor. Dolayısıyla bakanlığın belirlediği havzada üretim yapan çiftçilere dekara 317 lira ilave planlı üretim desteği de ödenecek. Ayrıca şartları yerine getirmeleri durumunda dekara 122 lira da sertifikalı tohum desteği ödenecek. Buğday ve/veya arpa üreten bir çiftçi planlı üretim ve sertifikalı tohum kullanma şartlarını da yerine getirdiyse dekar başına toplamda 756 lira destek alacak.

İcmaller askıya çıkarıldı ödemeler martta başlayacak

Bugünlerde tarım il ve ilçe müdürlüklerinde icmalleri askıya çıkarılan 2025 üretim yılına ait hububat desteklerinin Mart ayı itibariyle ödenmeye başlanması bekleniyor.  Geçtiğimiz günlerde Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri ile yaptığım görüşmede Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmelerinin devam ettiğini ve ödeme takvimini bu çerçevede netleştireceklerini söyledi. Hazine ve Maliye Bakanlığı para verdikçe ödemeler yapılacak. Ödemeler haftalık yapıldığı için biraz uzun sürecek. Kimisi Mart’ta alacak kimisi Haziran, Temmuz’da alacak.

2026 destekleri 2027 bütçesinden ödenecek

Bitkisel üretimde........

© Ekonomim