✓ TÜFE, daha önce Türkiye'de yaşayan vatandaşların harcaması dikkate alınarak ölçülüyordu.
✓ Bu yıldan itibaren ise yerli ve yabancı yurt dışı yerleşiklerin harcaması da dikkate alınmaya başlandı. Sayı çok büyük. Geçen yıl Türkiye'ye 53 milyon yabancı, 11 milyon da yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı geldi. Yani yurt içi yerleşiklere enflasyon hesabında "ortak" çıktı.
✓ Yabancılar kira ödemiyor, elektrik, su, doğalgaz, tüp gaz faturaları yok; bu yüzden konut grubunun payı 4 puana yakın düştü.
✓ Buna karşılık konaklama ve lokanta grubunun payında 3 puana yakın artış var.

Başlıktaki soru tuhaf gelmiş olabilir. “Eskisi de, yenisi de TÜFE tabii ki Türk halkının yaşadığı enflasyonu ölçecek” diyebilirsiniz. Makul yanıt budur zaten, olması gereken yanıt budur!

Ama o yanıt gerçeği tam yansıtmıyorsa!

Ya yeni TÜFE Türk halkının ya da daha somut bir ifadeyle bu ülke sınırları içinde yaşayan vatandaşın enflasyonunu ölçmekten epeyce uzaklaşmışsa!

Aslında “Yeni TÜFE kimin enflasyonunu ölçecek” sorusunun yanıtını çok uzaklarda aramaya, bu konuda çok fazla kafa yormaya gerek yok. Bu yanıtı TÜİK veriyor.

TÜFE’de yeni ağırlıkların açıklanmasından sonra sıkça sorulan “Bu nasıl ağırlıklandırma” sorusunun yanıtı TÜİK’in açıklamasında karşılık buluyor.

Gelin şimdi yeni TÜFE’nin metodolojik açıklamasında yer alan ifadelere göz atalım…

TÜİK, TÜFE’nin metodolojisinde Avrupa Birliğinde yürürlüğe giren 2020/1148 sayılı Komisyon düzenlemesi gereği TÜFE ağırlıklarının temel kaynağının artık hanehalkı bütçe anketi değil, ulusal hesaplar sistemi olarak tanımlandığını vurgulayarak şu görüşleri dile getiriyor:

“GSYH’nın en büyük harcama bileşenini oluşturan hanehalklarının nihai tüketim harcamalarına dayalı ulusal hesaplar temelli ağırlıklandırmanın önemini daha iyi açıklayabilmek açısından veri kaynaklarının kapsamını karşılaştırmak yararlı olacaktır.

Ulusal hesaplar sistemi, yalnızca ülkede yerleşik hanehalklarının değil, Türkiye’de harcama yapan yerleşik olmayan bireylerin tüketim harcamalarını da kapsamaktadır. Ayrıca kurumsal nüfus olarak tanımladığımız öğrenci yurtları, huzurevleri (askeri kışlalar ve cezaevleri de dahil) gibi toplu yaşam birimlerinin harcamaları da ulusal hesaplara dahildir.

Hanehalkı bütçe araştırmaları ise örneklem gereği yalnızca yerleşik hanehalklarını kapsamaktadır ve bu nedenle kurumsal nüfus ya da yabancı ziyaretçiler sistemin dışında kalmaktadır.

Dolayısıyla, ulusal hesaplar sisteminden gelen hanehalklarının nihai tüketim harcamaları verileri, TÜFE kapsamını daha iyi temsil edebilmektedir.”

Yukarıdaki bölümü TÜFE’nin metodoloji dokümanından aynen aldım. Bu metinden sanki daha önceki yıllarda TÜFE’de kurumsal olmayan nüfusun........

© Ekonomim