menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Son 30 yılda ve 10’ar yıllık dönemlerde hangi araç ne kazandırdı?

69 0
09.07.2026

Finansal tasarruf araçlarının getirisine aylık, üç beş aylık ya da hadi en fazla bir yıllık dönem için bakılır bakılmaya da çok uzun dönemde neler olduğu üstünde pek durulmaz.

Aslında uzun dönemli değerlendirmelerde finansal araçların yalnızca ne kadar kazandırdığı ya da kaybettirdiği görülmez, ekonomik tercihin bir yansıması da ortaya çıkar.

Sonuçta bu araçların getirisini belirleyen büyük ölçüde ekonomik tercihlerdir. Ekonomiyi şekillendiren de siyasi tercihlerdir.

İşte 1997 yılının başından bu yılın haziran ayı sonuna kadar olan yaklaşık otuz yıllık dönemi onar yıllık dilimler halinde inceleyince ortaya epeyce ilginç bir tablo çıkıyor.

Grafiklerde her bir dönemde ne olduğunu görüyorsunuz. Son grafik ise otuz yılın toplamındaki durumu ortaya koyuyor.

Grafikleri oluşturduğum bu verilerin kaynağının TÜİK olduğunu belirteyim.

TL’nin getirisine dikkat

İlk dönem; yani 1997-2006 arası. Bu on yıllık dönemde bir daha hiç rastlanılmayan bir gelişme yaşanmış ve reel getiride ilk sıraya yüzde 99’luk oranla mevduat yerleşmiş. Bir önceki cümlede geçiyor ama bu oranın enflasyondan arındırılmış reel getiri olduğu gerçeğini bir kez daha vurgulayayım. Yani “Ama enflasyon” itirazı doğru değil.

Türk parasını tercih edenler o dönem daha sonraki dönemlerin aksine ekonomik anlamda cezalandırılmıyormuş!

Sonraki dönemlere bakıyoruz; mevduat giderek gözden düşüyor. İkinci on yıllık dönemde, 2007-2016 döneminde mevduat yine reel kazanç sağlamış ama oran yüzde 36’ya inmiş. Bu da........

© Ekonomim