Değer artış kazançlarında vergileme
Gelir Vergisi Kanunumuzda ayrı bir grup olarak vergilenemeyen gelir unsurları 7’nci grupta diğer kazanç ve iratlar olarak gruplandırılmıştır. Bu grupta kendi içinde değer artış kazançları ve diğer kazanç ve iratlar olarak sınıflandırılmıştır. Bu gün yazımızda değer artış kazançlarını kısaca ele alacağız.
Başlıca değer artış kazançları
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80’inci maddesinde aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.
1- İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.
2- GVK’nın 70’inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı arama, işletme, imtiyaz hakları ve diğer hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
3- Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanunî mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
4- Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
5- Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
6- İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç)Gelir Vergisi Kanunu 70’inci maddenin 1’inci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların,(arazi, bina ,ayrı kiraya verilen gayrimenkullerin mütemmim cüzü ve teferruatı, tescil edilen haklar, arama işletme ,imtiyaz hakları ve gemi ve gemi payları, motoru taşıtlar vd.) iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.).
Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.
Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançların tamamı ile bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden........
