Παραγωγικότητα ή δικαίωμα; Το ερώτημα της 4ήμερης εργασίας
Η πρόταση για τετραήμερη εργασία με 32 ή 35 ώρες την εβδομάδα, με πλήρεις αποδοχές, που φέρνει το ΠΑΣΟΚ στον δημόσιο διάλογο, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί επιπόλαια. Αγγίζει ένα από τα πιο ουσιαστικά ζητήματα της εποχής: τη μείωση του χρόνου εργασίας ως κοινωνικό δικαίωμα. Αλλά αυτή η ιδέα δεν εμφανίστηκε τώρα.
Η ελληνική Αριστερά έθεσε εδώ και δεκαετίες το βασικό ερώτημα: ποιος καρπώνεται τα οφέλη της όποιας παραγωγικότητας; Από το ΚΚΕ εσωτερικού έως τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου και αργότερα τον ΣΥΡΙΖΑ, το αίτημα για μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς μείωση αποδοχών υπήρξε σταθερό και έντονο. Το 35ωρο την εβδομάδα αποτέλεσε τη βασική του μορφή. Το ΚΚΕ επίσης εξακολουθεί να το υπερασπίζεται ως 35ωρο – 7ωρο – 5ήμερο, υπογραμμίζοντας μια κρίσιμη διάκριση: το ζήτημα δεν είναι πόσες μέρες δουλεύεις, αλλά πόσες ώρες και με ποιους όρους. Το 4ήμερο, λοιπόν, δεν είναι νέα πολιτική πρόταση, αλλά η σύγχρονη εκδοχή μιας παλιάς, διαρκούς διεκδίκησης.
Η ανάγκη είναι πραγματική. Η ελληνική οικονομία συνδυάζει πολλές ώρες εργασίας με χαμηλή παραγωγικότητα ανά ώρα και μισθούς που μένουν πίσω. Η χαμηλή αυτή παραγωγικότητα συνδέεται με τη δομή της οικονομίας — το μέγεθος των επιχειρήσεων, το επίπεδο επενδύσεων, την οργάνωση της εργασίας και την αξιοποίηση της τεχνολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, περισσότερες ώρες δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερα αποτελέσματα. Η μείωση του χρόνου εργασίας δεν είναι παραχώρηση ούτε δοκιμή, αλλά κοινωνική........
