Το 1988, οι ΗΠΑ παρενέβησαν και υποχρέωσαν το Ιράν, λίγο πριν από την κατάρρευση του Ιράκ, να σταματήσει τον πόλεμο με το μπααθικό καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, μετά από μια παρατεταμένη και αιματηρή σύγκρουση που άρχισε με την επίθεση της Βαγδάτης, τον Σεπτέμβριο του 1980. Ηταν η πρώτη ήττα στην προσπάθεια της Τεχεράνης να αξιοποιήσει την ανατροπή του Σάχη, στις αρχές του 1979, για να αποκτήσει μια διευρυμένη ζώνη περιφερειακής επιρροής με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή.

Σχεδόν μισό αιώνα μετά, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συμφιλιωθούν με την ιδέα ότι το Ιράν δεν μπορεί να παρακαμφθεί σε όποιο σχέδιο σταθεροποίησης της περιοχής. Η κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε χθες, τις πρώτες πρωινές ώρες Ελλάδας, ανάμεσα σε ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, είναι δεδομένο ότι δεν μπορεί μέσα σε δεκαπέντε μέρες να οδηγήσει σε μια κοινά αποδεκτή από τις αντίπαλες πλευρές ζώνη επιρροής της Τεχεράνης.

Η εξέλιξη των γεγονότων από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 μέχρι προχθές στοιχειοθετεί τη διαπίστωση ότι από τις πρώτες μέρες ο Τραμπ συνειδητοποίησε πως οι ΗΠΑ δεν έχουν την πρωτοβουλία κινήσεων στη σύγκρουση αλλά και δεν διαθέτουν ξεκάθαρους στόχους για την επόμενη μέρα. Μέσα σε λίγες μέρες η αντίσταση της ηγεσίας και της κοινωνίας του Ιράν διέψευσε τις προσδοκίες για καθεστωτική ανατροπή.

Σε μια πρωτοφανή διεθνή απομόνωση οι ΗΠΑ όχι μόνο δεν μπορούν να πολλαπλασιάσουν την πίεση στην Τεχεράνη αλλά θα γίνουν οι ίδιες στόχος πρωτοφανών πιέσεων από αντιπάλους και συμμάχους. Ο ιστορικός του μέλλοντος είναι βέβαιο ότι θα σημειώσει το παράδοξο, η χώρα που καθιέρωσε τον όρο κράτος-ταραξίας (rogue state) να ανταποκρίνεται η ίδια στις προϋποθέσεις του απαξιωτικού αυτού ορισμού.

Οι επόμενες μέρες μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας θα είναι αποφασιστικές, καθώς παλαιές και αναδυόμενες μεγάλες δυνάμεις δεν θεωρούν ως μέγιστη απειλή τον «άξονα του κακού» αλλά τη στρατηγική σύγχυση της πάλαι ποτέ μόνης υπερδύναμης.

© EFSYN