Canlı Yayın Tekrarları

Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik

Zeynep Cur yazdı: Ağrının Hikâyesini Kim Yazıyor?

ZC Zeynep Cur · 4 Ekim 2026 • 3 Dakika 15 Saniye · 0 yorum

Ağrının kendine özgü bir dili olduğu düşüncesi eski bir alışkanlık… “Beden konuşur” deriz; sanki organizmamız, sözcüklere ihtiyaç duymadan kendi iç gerçeğini dışarı sızdırıyormuş gibi. Arturo Goicoechea’nın Beden Konuştuğunda adlı kitabı tam da bu yaygın sezgiyi hedef alıyor. İlginç olan, bunu bedenin sesini kısmak için değil, o sesin sandığımız kadar masum olmayabileceğini göstermek için yapması. Kitabın asıl iddiası, bedenin yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda öğrenilmiş öykülerle işleyen bir sistem olduğudur. Goicoechea bir nörolog. Dolayısıyla ağrıya yaklaşımı psikolojik rahatlatma reçetelerinden ya da popüler motivasyon dilinden farklı bir zeminde. Kitabın kendine has yanı da burada biraz: Ağrıyı “gerçek değildir” diye küçümsemiyor; aksine ağrının bütünüyle gerçek olduğunu kabul edip, onun neden üretildiğine dair alışılmış açıklamaları sorguluyor. Organizmada hasar bulunmaması, deneyimin sahte olduğu anlamına gelmez çünkü. Sorun, beynin tehdidi nasıl öğrendiğinde düğümleniyor. Kitabın ilk bölümleri, “Ben ve Ben’in Olmadığı Nöroimmün Sistem”, “Gerçekte Biz Kimiz?” ve “İnsanlık Durumu” gibi başlıklarla okuru doğrudan sinir sisteminin karar mekanizmalarına taşıyor. Burada dikkat çekici olan, bilinci merkeze almayan anlatımı. Goicoechea’nın ilgisi, iradenin kahramanlığıyla değil; beynin çoğu zaman bizim adımıza verdiği otomatik kararlarla ilgili. Bu yüzden ağrı, yalnızca dokuların değil, beklentilerin, hafızanın ve tahminlerin de ürünü olarak görünmeye başlıyor. Tam bu noktada kitabın en verimli damarlarından biri açılıyor işte: öğrenme. Pavlov’un köpeği, Skinner’ın güvercini, Eric Kandel’in deniz salyangozu… Bunlar hemen hepimizin aşina olduğu ve nöro-bilim tarihinde sıkça anılan deneyler. Goicoechea ise onları ders kitabı örnekleri olarak bırakmıyor; insan bedeninin bugünkü alışkanlıklarını açıklayan canlı metaforlara........

© Edebiyat Burada