Yapay zekâ (YZ) bireyler, şirketler ve ülkeler arasındaki uçurumları derinleştiriyor. Türkiye YZ teknolojisindeki hızlı gelişmelere erken adapte olabilirse, yeniden şekillenecek küresel sistemdeki konumunu güçlendirebilecek. Bu alandaki gelişmelere ne ölçüde hazır olduğuna bakalım.

Yeni teknolojileri geliştirmek, uygulamak, devrim niteliğin­deki dönüşümlere ayak uydurmak bazı koşulları gerektirir. Bunların başında uygun regülasyon çerçe­vesi, altyapı, insan kaynakları, fi­nansman imkanları, kritik ham­maddelere erişim, pazar büyük­lüğü, kamunun kolaylaştırıcı rolü gelir. Bu durum ülkelerin YZ ala­nındaki performanslarını ölçme­nin de temelini oluşturur.

Ülkeler arası karşılaştırmalar

YZ’nın baş döndürücü gelişim hızı, tanımlanma, durum saptama ve kapasite ölçme işlerini zorlaş­tırsa da ülkelerin YZ performansı­nı karşılaştırabileceğimiz epey ça­lışma var. Stanford AI Index, IMF AI Preparedness Index, Oxford AI Readiness Index, Tortoise Global AI Index ve OECD AI Index gibi ça­lışmalar, ülkelerin performansını kapsamlı analizlerle düzenli ola­rak değerlendiriliyor.

Bunların ya­nı sıra, WEF gibi organizasyonla­rın ve Microsoft gibi şirketlerin ça­lışmaları ve Birleşmiş Milletler’in konuyla ilgili veri setleri de var. Bu çalışmalarda YZ’nin geliştirilmesi ve benimsenmesi için koşulların uygunluğu, teknik kapasite, YZ’nin ekonomik ve toplumsal etkileri, yönetişim modeli gibi farklı boyut­lar ön plana çıkabiliyor.

Farklı çalışmalarda ABD ve ge­lişmiş ekonomiler ilk sıralarda yer alıyor. Ayrıca çeşitli çalışma­larda bu farkın açıldığı da görü­lüyor. Bu nedenle Türkiye’nin bu çalışmalardaki konumunu takip etmesi YZ’nin getireceği küre­sel fırsatlardan yararlanabilmesi açısından önemli.

Bu çalışmalarda Türkiye’nin ko­numuna baktığımızda kullanılan veri setlerinin ve metodolojilerin farklı olması sıralamayı da etkili­yor. Buna karşılık tüm çalışmalar bir noktayı gösteriyor: Türkiye YZ teknolojilerinde, birçok küresel güney ülkesinin önünde olsa da ilk sıralarda yer alan 30-40 lider ülke arasında değil. Türkiye bunları iz­leyen, teknolojiyi geliştiren değil, sonradan uygulayan ülkeler ara­sında yer alıyor. Teknolojide za­ten ileri olan ülkelerin bu sayede konumlarını konsolide ettiklerini ve geriden gelen ülkelerle araların­daki makası açtıklarını dikkate al­dığımızda, teknoloji yarışına daha stratejik yaklaşmamız gerekiyor.

Bu çalışmaların detayları han­gi alanlarda gelişme sağlanması gerektiği konusunda da fikir veri­yor. İncelediğim çalışmalarda po­litika geliştirme ve kamu kullanı­mı........

© Dünya