Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsa­mında, il emniyet müdürlükler tarafın­dan yapılan trafik denetimleri sonucu, tra­fik idari para cezası karar tutanağı düzenle­nerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı “ticari” olan araçların sürü­cüsüne cezanın düzenlendiği tarih bilgile­rine göre kayıt dışı çalıştığı tespit edilen si­gortalılara ilişkin gerekli tescil işlemleri ger­çekleştirilmekte ve ticari araç sahibine de cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.

Kullanım amacı; ticaret, lojistik, kargo ve­ya toplu taşıma olan ve kazanç sağlama ama­cıyla eşya ve yolcu taşımacılığında kullanı­lan, özel ruhsat ve plaka gerektiren motorlu taşıtlardır. Kamyon, kamyonet, otobüs ve pa­nelvan gibi tipleri bulunan bu araçlar, binek araçlardan farklı olarak daha geniş bağaj/ta­şıma hacmi, yüksek motor gücü ve ticari ver­gi standartlarına sahip araçlardır.

Şirket adına kayıtlı her araç ticari değil­dir. Şirketler, binek araçları (hususi) perso­nel kullanımı veya iş takibi için de alabilirler. Ruhsatta “ticari” yazan araçlar (kamyonet, kamyon vb.) taşımacılık ve gelir elde etme amacıyla kullanılırken, binek araçlar şirket aktifine kayıtlı olsa da hususi (binek) sını­fına girer. Dolayısıyla, şirket aktifine kayıtlı olsa ada müdürler veya personel tarafından kişisel işler için kullanılabilir.

Uygulanan cezanın yasal dayanağı

Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamın­da10/6/2024 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, “Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigor­talılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair

Tebliğ’in 15 inci maddesinin üçüncü fıkra­sının c bendi” gereğince;

“Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ya­pılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sü­rücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kulla­nım amacı ticari olan araçların aracın plaka­sı, sürücünün T.C. Kimlik Numarası, sürücü­nün adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzen­lendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgileri Kuruma gönderilir.”

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ya­pılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik “idari para cezası” karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi işe başlama tarihi kabul edilip araç sürücüsünün sigortalı sa­yılması halinde uygulanacak idari para ceza­larının yanında, asgari ücret desteğinin geri alınması ve 5510 sayılı kanunun ek-14’üncü maddesi gereği teşviklerden yararlanmama durumu da ortaya çıkabilmektedir.

İlgili cezaya veya yanlış uygulamaya itiraz hakkı var

Konu, şirkette sigortalı olmayan ve “tica­ri” araçları kullanan kişilerle ilgilidir. Ancak, aldığımız bilgilere göre, şirket adına kayıtlı (ticari olmayan) binek araçları kullanan ki­şilere de ceza kesildiği yönünde.

21/8/2021 tarih ve 2015-15 sayılı SGK Genelgesine göre; yapılan trafik denetimle­ri sonucu düzenlenen trafik “idari para ce­zası” karar tutanakları ile ilgili olarak tuta­nak tarihi, “işe başlama tarihi” olarak kabul edilerek ticari araç sürücüsü sigortalı olarak tescil edilmektedir. Kuruma yapılacak iti­razlarda; ticari araç sürücüsü ile araç sahi­bi arasında hizmet akdi ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususu öncelikle SGK’ nın il­gili biriminin idari para cezası itiraz komis­yonunca incelenerek karara bağlanmaktadır. Ünite itiraz komisyonu tarafından karar ve­rilememesi halinde ise konu denetime sevk dilebilmektedir.

Bu tür bir konu (yanlış veya haksız uygulama) ile karşılaşıldığında aşağı­daki hususun bilinmesi önem arz etmekte­dir. Trafik idari para cezası karar tutanağın­da bahsi geçen kişilerin ticari araç sahibinin eşi, aile fertlerinden, kan veya kayın hısımla­rından, yakın arkadaşlarından, komşuların­dan vb. biri olduğunun ve ticari aracı geçici olarak (saatlik/günlük vb.) ve tamamen şahsi işleri için kullandığının, aracın ticari iş veya işyerine ait herhangi bir amaçla kullanılma­dığının, araç sürücüsü ile aralarında hizmet akdi ilişkisi olmadığının ve araç sürücüsünü (4/a) kapsamında çalıştırılmadığının iddia edilmesi halinde uygun bir dilekçe ve varsa belgeleri ile işlemi yapan SGK ünitesine iti­raz edilmesi gerekir.

© Dünya