Gelir Vergisi Kanununa göre, gerçek kişilerin gelirleri ge­lir vergisine tabidir. Gelir vergi­sine tabi gelir unsurları; ticari ka­zanç, zirai kazanç, serbest meslek kazancı, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye ira­dı ve diğer kazanç ve iratlardan oluşmaktadır. Mart ayı sonuna kadar beyan edilecek gelirlerin vergisi 2 (iki) eşit taksitle Mart ve Temmuz aylarında ödenir.

Gayrimenkul sermaye iradı (Kira geliri) elde edenler

-Kira gelirinde, gelirin elde edilmesi tahsil esasına bağlan­mıştır. Tahsil esasına göre kira gelirinin vergilendirilmesi için ayni veya nakdi olarak tahsil edil­miş olması gerekmektedir. Kira bedelinin nakden tahsil edilmesi, kiranın Türk parası veya yaban­cı para ile ödenmesini ifade eder. Alınan çek bedelleri de nakden tahsilat sayılır.

-Mükellefler tarafından o yı­la veya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen kira bedelleri, tah­sil edilen yılın hasılatı sayılır. Mükellefler tarafından o yıla ve­ya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edi­len yılın hasılatı sayılır. Örne­ğin; 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait kira gelirlerinin toplu olarak 2025 yılında tahsil edilmesi ha­linde, bu gelirler 2025 yılının ge­liri olarak dikkate alınacaktır.

-Gelecek yıllara ait olup, pe­şin olarak tahsil edilen kira be­delleri, ödemenin yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili olduğu yılın ge­liri sayılacaktır. Örneğin; 2025, 2026 ve 2027 yılları kira gelirleri topluca 2025 yılında tahsil edilir­se, her yıla ait kira bedeli ilgili yı­lın geliri sayılacaktır.

-Döviz cinsinden kiraya ver­me işlemlerinde tahsilatın yapıl­dığı tarihteki T.C. Merkez Ban­kası döviz alış kuru esas alınarak kira gelirinde gayri safi hasılat belirlenir.

-Konutlarda ve iş yerlerinde, konutunu ve iş yerini kiraya ve­renler ve bunları kiralayanların, kiraya ilişkin tahsilat ve ödemele­rini bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafın­dan düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunludur. Kira tahsi­lat ve ödemelerinde tevsik zorun­luluğuna uymayanların her birine, her bir işlem için Vergi Usul Ka­nununun mükerrer 355 inci mad­desinin, o yıl için belirlenen mik­tarından az olmamak üzere işle­me konu tutarın ’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.

-Haftalık, günlük veya benze­ri şekilde kısa süreli konut kirala­malarına ilişkin yapılan tahsilat ve ödemeler de tevsik kapsamın­dadır.

-Konutunu ve iş yerini kira­ya verenler ve bunları kiralayan­ların, kira bedeline ilişkin mah­keme ve icra yoluyla veya ayni olarak yaptıkları tahsilat ve öde­meler tevsik zorunluluğu kapsa­mında değildir.

-Hisseli gayrimenkullerin ki­ralanmasında, kira bedelinin ta­mamının kiraya verenlerden biri­ne bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılı­ğıyla ödenmesi durumunda, tev­sik zorunluluğunun yerine geti­rildiği kabul edilir.

-Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “em­sal kira bedeli” esas alınır. Bu­na göre; Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması, kiraya verilen gay­rimenkulün kira bedelinin em­sal kira bedelinden düşük olması, hallerinde emsal kira bedeli esa­sı uygulanacaktır. Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira be­deli, varsa yetkili özel makamlar­ca veya mahkemelerce saptanmış kira bedelidir. Bina veya arazi için kira takdiri ya da tespiti yapılma­mış ise emsal kira bedeli, bina ve­ya arazinin emlak vergisi değeri­nin %5’idir.

Kira gelirinde beyan sınırı

Binaların konut olarak kira­ya verilmesinden bir takvim yı­lı içinde elde edilen hasılatın 2025 takvim yılı için 47.000 TL’si (2026 takvim yılı için istisna tu­tarı 58.000 TL) gelir vergisinden istisna edilmiştir. Konut kira ge­liri elde eden kişilerin, yıllık ola­rak tespit edilen istisna tutarının altında kira geliri elde etmeleri halinde bu gelirleri için beyan­name vermesine gerek bulun­mamaktadır. Örneğin; Mükellef (B), 2025 yılında konutunu aylık 3.750 TL’den kiraya vermiş ve yıl­lık 45.000 TL kira geliri elde et­miştir. Bu durumda elde edilen hasılat, konut istisna tutarı olan 47.000 TL’nin altında olduğun için beyan edilmeyecektir.

Konutlardan elde edilen kira........

© Dünya