Öncelikle Tüm Türkiye’nin ve “Dünya gazetesi” okuyucuları­nın Ramazan bayramını kutlar, da­ha güzel bir dünya da yeni bayram­lar kutlamak dileğiyle…

2026 yılı itibariyle küresel eko­nomi klasik döngüsel dalgalanma­lardan belirgin biçimde ayrışmış durumda. Artık yalnızca büyüme, enflasyon ya da talep konuşulmu­yor; jeopolitik ve jeostratejik ge­lişmeler doğrudan ekonomik so­nuçlar üreten birincil belirleyi­ciler haline gelmiş durumda.

Özellikle İran–ABD–İsrail hat­tında artan gerilim, enerji piyasa­ları üzerinden küresel fiyatlama mekanizmasını yeniden şekillen­diriyor. Brent petrolün kısa sürede 70 dolardan 110–120 dolar bandı­na yükselmesi, küresel arzın yak­laşık ’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda oluşan riskle doğrudan bağlantılı. Günlük 6–10 milyon va­rillik arz riski, yalnızca fiyat artı­şı değil; aynı zamanda fiziksel arz güvenliği krizini de gündeme taşı­yor. Bu gelişmelerle birlikte enerji maliyetleri sadece üretim maliyet­lerini değil, aynı zamanda beklen­ti yönetimini de bozuyor. Firma­lar ileriye dönük fiyatlama dav­ranışlarını yukarı yönlü revize ederken, tüketici tarafında enflas­yon beklentileri katılaşıyor. Bu tab­lo yeni bir gerçeği ortaya koyuyor: Enflasyon artık sadece para po­litikasının değil, enerji ve jeopo­litiğin bir fonksiyonudur.

Jeostratejik şok ve merkez bankaları: Faiz kararlarında yeni dönem

2026 yılına girerken küresel pi­yasalarda ana beklenti, FED ve EC­B’nin faiz indirim döngüsüne baş­lamasıydı. Ancak enerji fiyatların­daki sıçrama bu beklentiyi hızla tersine çevirdi.

Güncel küresel çerçeve:

-Petrol: 100$ üzeri kalıcılık maliyet enflasyonu

-Küresel enflasyon: 0.5 – 1 puan yukarı risk

-Faiz indirimi: erte­lendi

Merkez bankaları artık üçlü bir sıkışma içinde:

-Enflasyon hedefin üzerinde kalmaya devam ediyor

-Büyüme ivmesi za­yıflıyor

-Jeopolitik riskler be­lirsizliği artırıyor

Bu nedenle küresel para politi­kasının yeni mottosu net: “High for longer” — faizler bek­lenenden daha uzun süre yük­sek kalacak.

Bu politika değişimi finansal ko­şulları küresel ölçekte sıkılaştırı­yor. Özellikle........

© Dünya