2026’ya girerken dün­ya ekonomisinin ana senaryosu açıktı: Enf­lasyon düşecek, merkez bankaları faiz indirecek, tahvil getirileri gerileye­cek, kredi ucuzlayacak ve şirketler 2027’ye daha rahat finansman koşulla­rıyla girecekti.

Bugün ise bunun tersi­ni konuşuyoruz.

ABD’de uzun vadeli tahvil faiz­leri yeniden yükselirken Fed için faiz artırımı senaryoları güçleni­yor. Avrupa ve Japonya’da da para politikasının yeniden sıkılaşabi­leceği tartışılıyor. Sorun artık yal­nız politika faizinin seviyesi değil; dünyada sermayenin fiyatının yapısal olarak yüksek kalma ih­timali. 2027’nin büyük sürprizi petrolün 120 dolar olması değil, ucuz paranın hiç geri dönmeme­si olabilir.

Para bitmedi, ucuz para kıtlaşıyor

Bugünkü yüksek faizleri yalnız merkez bankalarıyla açıklamak eksik kalır.

ABD’nin yüksek kamu borcu ve bütçe açıkları daha fazla tahvil arzı yaratıyor. Avrupa savunma ve alt­yapı yatırımlarını artırıyor. Ener­ji dönüşümü yüz milyarlarca do­lar sermaye gerektiriyor. Teknolo­ji şirketleri ise AI veri merkezleri, çipler ve enerji altyapısı için deva­sa finansman arıyor.

Aynı sermaye havuzunun başın­da artık devletler, teknoloji şir­ketleri, enerji yatırımları ve ge­lişmekte olan ülkeler var.

Para bitmedi. Fakat ucuz para için rekabet sertleşti.

Petrol sadece depoyu değil, faizi de pahalandırıyor

Enerji şoku bu baskıyı büyütü­yor. Petrolün yüksek seviyeler­de kalması yalnız akaryakıtı değil; navlun, plastik, gübre, kimya ve üretim maliyetlerini de artırıyor.

Petrol ↑ → Enflasyon ↑ → Faiz indirimi alanı ↓ → Tahvil faizi ↑ → WACC ↑ → Yatırım ↓

Petrol birkaç ay içinde yeniden gerileyebilir. Fakat enerji şoku kü­resel risksiz faizi uzun süre yüksek tutarsa yatırım kararları yıllarca etkilenebilir.

Türkiye açısından mesele çok daha somut.

TCMB 10 Eylül’de politika fai­zini 7’de sabit tuttu.

Banka aynı açıklamada iç tale­bin zayıf seyrettiğini, buna karşın yüksek enerji fiyatlarının enflas­yon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.

Yani Türkiye aynı anda iki zıt baskıyla........

© Dünya