Türkiye-Azerbaycan ilişkileri: Kardeşlikten stratejik geleceğe
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi sona erdi. Zirvenin dikkat çeken üç gelişmesi ise dönem başkanlığını devredecek Azerbaycan’ı temsilen Devlet Başkanı İlham Aliyev’in katılmamasıydı. Aliyev’in katılmaması iki kardeş ülke arasındaki krizin boyutunu ortaya koyuyor.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkileri yalnızca iki ülke arasındaki diplomatik münasebetler üzerinden değerlendirmek, tarihsel gerçekliği eksik okumak anlamına gelir. Çünkü bu ilişki, geniş bir tarihsel bütünün parçasıdır. İki ülke bunu fazlasıyla başarmıştır. Tüm bu güçlü bağa rağmen iki ülkenin de kendilerine ait iç ve dış politika öncelikleri vardır. Bu önceliklerin yarattığı politikalar her iki ülke tarafından dikkate alındıkça “tek millet” kavramı zarar görmeyecektir. İnsanın doğasında kardeşiyle tartışmak ne kadar doğal ise Türkiye-Azerbaycan ilişkisinde de diplomatik gerilimler o kadar doğaldır.
2009: Kardeşlik söyleminin karşılaştığı güven sınavı
Bu diplomatik gerilimlerden ilki 2009 yılında Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan Zürih Protokolleri sürecinde yaşandı. Ankara’nın Erivan ile normalleşme girişimi Bakü’de ciddi rahatsızlık yarattı. Azerbaycan, Karabağ sorunu çözüme kavuşmadan Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesinin kendi stratejik çıkarlarını zayıflatabileceğini düşünüyordu. Azerbaycan haklıydı. Nitekim güven tarafların birbirlerinin temel güvenlik kaygılarını anlaması ve karar alma süreçlerinde dikkate almasıyla güçlenir. Türkiye ve Azerbaycan, ortak çıkarlarını kişisel ve dönemsel siyasi ilişkilerin ötesine taşıyacak mekanizmalar oluşturmalı fikri sorundan........
