Pudra şekeri kaşığı koleksiyonu olur mu?
Kırk yıllık dostum Bilgi Kenber, bir gün "Pudra şekeri serpme kaşıkları biriktiriyorum" dediğinde şaşırmış, "Bunun da koleksiyonu mu olur?" diye düşünmüştüm. Fakat Paris'teki evinde koleksiyonu görünce fikrim değişti. Google'a "Cuillers à Sucre" yazmanız bile neden söz ettiğimi anlamaya yeter. Haznesi ince deliklerle süslenmiş, küçük bir kepçeyi andıran bu zarif kaşıklar, başlı başına başka bir dünyanın kapısını aralıyor.
2000'li yılların başında Bilgi'ye bu koleksiyon üzerine mutlaka bir kitap hazırlaması gerektiğini söylüyordum. Beni heyecanlandıran, bir Türk koleksiyonerin son derece niş bir alanda dünya ölçeğinde eşsiz bir mirasa sahip olmasıydı. Bu koleksiyonun yalnızca özel bir arşivde kalmasını değil; müzelerin, üniversitelerin ve kütüphanelerin raflarına girecek bir kitapla kalıcı hale gelmesini istiyordum. Bu ısrarımın bir gün hayatımı kurtaracağını ise elbette aklımın ucundan geçirmemiştim. Bunu mecazi anlamda söylemiyorum; kelimenin tam anlamıyla yaşamla ölüm arasındaki ince çizgiden söz ediyorum.
Bir antika pazarında başlayan tutku
Bilgi, bu kaşıklarla ilk kez bir antika pazarında karşılaşıyor. Başlangıçta onları çay süzgeci sanıyor ve iki tanesini satın alıyor. 1980 yılında Paris'e yerleştikten sonra ise müzayedelerde aynı kaşıklarla yeniden karşılaşmaya başlıyor. Araştırdıkça bunların çay süzgeci değil, özellikle çileklerin üzerine pudra şekeri serpmek için kullanılan Cuillers à Sucre olduğunu öğreniyor.
Paris'teki Drouot Müzayede Evi'nde tanıştığı uzman Jean Norbert Salit, koleksiyonunu şekillendirmesinde en büyük yol göstericisi oluyor. Özellikle 18. yüzyıl Fransası'nda büyük ilgi gören bu zarif objeleri yıllar boyunca büyük bir titizlikle biriktiriyor. Sonunda sayıları 150'yi bulan koleksiyonun en kıymetli parçası ise Pierre Jourdan-Barry'den satın aldığı, Fransız kraliyet arması taşıyan ve Aix-en-Provence'a ait gümüş kaşık oluyor.
Koleksiyonu gördüğümde Bilgi'ye şunu söyledim: "Allah sana uzun ömür versin ama senden sonra bu koleksiyon dağılabilir. Bunları bir kitapta toplarsan, yıllar boyunca verdiğin emek........
