İran savaşının etkisiyle ya­şanan enerji şokunun Türk sanayisi üzerindeki olum­suz etkileri nisanda zirveye ulaştı. Petrol fiyatlarındaki hız­lı yükseliş ve bunun diğer girdi maliyetlerine yansıması sana­yiyi sıkıştırdı.

Üretici enflasyonunda artış

Firmalar talebin zayıf oldu­ğunu, enflasyonun güçlendiği­ni ve tedarik zincirlerinde ak­samalar yaşandığını bildirdi. Savaşın etkilerinin ne kadar süreceğine ilişkin endişeler, imalatçıların temkinli bir tu­tum sergileyerek istihdam, sa­tın alma faaliyetleri ve stokla­rını azaltmasına yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı halen 113- 114 dolar civarında seyreder­ken Türk sanayisinde maliyet baskısı belirgin şekilde hisse­diliyor.

Türkiye İstatistik Ku­rumu’nun (TÜİK) açıkladığı Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) nisanda aylık bazda yüzde 3,17, yıllık bazda yüzde 28,59 artarken, sektörler bazın­da bakıldığında ham petrol ve doğal gazda aylık artışın yüzde 39,63 olduğu, yıllık artışın yüz­de 55,96’ya ulaştığı dikkati çek­ti. İmalat sanayiinde aylık ar­tış yüzde 3,59, yıllık artışı yüz­de 30’un üzerine çıktı. İmalat alt sektörleri içinde aylık bazda yüzde 19,19 artan petrol ürünle­rinde (akaryakıt) yıllık fiyat ar­tışı yüzde 117,82’ye ulaştı.

Petroldeki yükseliş, plastik, kimya, gübre, ambalaj malze­meleri ile enerji yoğun üretim yapan alt sektörleri doğrudan vurdu. Enerji yoğun sektörler­de rekabet gücü ve kapasite kul­lanım oranları baskı altında kalırken, bu durum yüksek kredi maliyetiyle birleşin­ce KOBİ’lerin yatırım yapma­sı zorlaştı. Maliyet enflasyonu nihai tüketiciye sirayet ederek TÜFE’yi de besliyor. Tüketici fiyatlarında (TÜFE) nisanda yüzde 4’ün üzerinde gelen aylık artışla bu etki kendini gösterdi.

İmalat PMI’da daralma

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) sektörün röntgeni niteli­ğindeki “Türkiye Sektörel Satın Alma Yöneticileri Endeksi”nin (Purchasing Manager’s Index / PMI) nisan ayı sonuçları, pet­rol şokunun Türk sanayisi üze­rindeki olumsuz etki tablosunu ortaya koydu. Martta 47,9 düze­yinde bulunan PMI nisanda 2,2 puan düşerek 45,7’ye indi.

İSO PMI ve alt endeksleri, 10 temel alt sektörden yaklaşık 800 şirketten oluşan paneldeki satın alma müdürlerine gönde­rilen anketlere verilen yanıtlar kullanılarak........

© Dünya