Çocuk nüfus oranı tarihi dip noktada
1970’te yüzde 48,5 olan çocuk nüfus oranı, 2025’te yüzde 24,8’e kadar indi, bu oran kötümser senaryoda 2100’de yüzde 10’unda altına düşebilecek. Düşen çocuk nüfus oranı, aynı yıl yüzde 17,6’lık AB ortalamasının henüz üzerinde.
Türkiye’de doğum oranındaki düşüşe bağlı olarak çocuk nüfus oranı giderek düşmeye, nüfus yaşlanmaya devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), “İstatistiklerle Çocuk, 2025” araştırması çarpıcı bulgular ortaya koydu. Buna göre 2025 sonu itibarıyla 86 milyon 92 bin 168 kişi olan nüfusun 21 milyon 375 bin 930’unu, Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfus oluşturdu. Önceki yıl yüzde 25,5 olan çocuk nüfus oranı 2025’te yüzde 24,8’e kadar düştü. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ünün erkek, yüzde 48,7’sinin kız olduğu belirlendi.
En yüksek Şanlıurfa, en düşük Tunceli’de
2025 itibarıyla en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3’le Şanlıurfa oldu. Bu ili yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ilin ise yüzde 15,9’la Tunceli olduğu belirlendi. Düşük çocuk nüfus oranında bu ili yüzde 16,9’la Edirne ve yüzde 17,7 ile Kırklareli izledi.
2025’te toplam sayısı 26 milyon 977 bin 795 olan hanelerin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu belirlendi. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3’le Tunceli olduğu görüldü. Hanelerin yüzde 19,1’inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk, yüzde 5,7’sinde üç çocuk, yüzde 1,9’unda dört çocuk, yüzde 1,1’inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.
Türkiye’nin yıllar itibarıyla sürekli düşen çocuk nüfus oranının Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerinden hala yüksek ancak, geçen yıl onu biraz daha yakınsadı. AB üyesi 27 ülke ortalamasında, 2024 yılında yüzde 17,8 olan çocuk nüfus oranı da 2025’te yüzde 17,6’ya geriledi. AB’de en yüksek çocuk nüfus oranına sahip ülkeler yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4’le Fransa ile İsveç. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkelerin ise yüzde 14,5’le Malta, yüzde 14,9’la İtalya, yüzde 15,5’le Portekiz olduğu belirlendi. Türkiye ve AB ortalaması çocuk nüfus oranları arasındaki marj 7,7 puandan 7,3 puana geriledi.
2100’de ‘yüzde 10’un da altı’ riski
Türkiye’de 1970 yılında toplam nüfusun yüzde 48,5’ine ulaşan, izleyen dönemde sürekli düşerek 1990’da yüzde 41,8’e, 2000’de yüzde 35,2’ye, 2010’da yüzde 30,8’e, 2020’de yüzde 27,2’ye gerileyen çocuk nüfus, 2025’te ilk kez yüzde 25’in altına inmiş oldu. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre çocuk........
