menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

SPK’dan fonlara güvenlik şemsiyesi

9 0
23.02.2026

Sermaye piyasalarında serbest fonlar ve para piyasası fonlarına yönelik köklü değişiklikler yolda. SPK’nın hazırladığı yeni taslak, portföy yönetim şirketlerine ek sermaye yükümlülüğünden Takasbank güvencesine kadar bir dizi kritik değişikliği beraberinde getiriyor.

Sermaye piyasalarında özel­likle serbest fonlara yönelik denetim ve gözetim zırhı sı­kılaşıyor. Türkiye Sermaye Piya­saları Birliği’nin (TSPB) geçen ka­sım ayında düzenlediği zirvede, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Bazı fonlar üzerinden manipülasyon yapılıyor” çıkışı ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün “Yanlışı olanın gözünün yaşına bakmayız, gerekirse lisans iptal ederiz” mesajıyla sinyalleri verilen düzenleme somutlaştı. SPK, özel­likle serbest ve para piyasası fonla­rını doğrudan ilgilendiren “Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber” üzerin­deki kapsamlı değişiklik taslağını sektör paydaşlarının görüşüne açtı.

Sektör görüşleri için son tarih 26 Şubat

Taslak metin; serbest fonlar, pa­ra piyasası fonları ve borsa dışı re­po işlemleri gibi kritik alanlarda yeni yatırım sınırlamaları, portföy yöneticisi sayılarına dair kriterler ve kamuyu aydınlatma yükümlü­lükleri getiriyor. Ayrıca muraba­ha ve vaat sözleşmesi gibi finan­sal kavramların tanımları güncel­lenirken, sektör paydaşlarından özellikle yatırım limitleri ve uyum süreleri hakkında somut öneriler bekleniyor. İlgili kurumların, gö­rüşlerini içeren formları en geç 26 Şubat 2026 tarihine kadar TSPB’ye iletmeleri gerekiyor. Birlik de 2 Mart’a kadar sektör görüşlerini SPK’ya iletecek ve gelen öneriler üzerine Kurul da yeni düzenleme­lere son şeklini verecek. SPK, bu hamleyle değişen piyasa ihtiyaçları doğrultusunda yatırım fonlarının işleyişini ve denetimini daha etkin bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Portföy yönetim şirketlerinin (PYŞ) üst düzey yöneticileri, ser­best fonlar için ilave sermaye yü­kümlülüğü ve borsa dışı repo iş­lemlerinde teminat takibinin güçlendirilmesi gibi maddelerin “piyasa disiplini” açısından dö­nüm noktası olacağı­nı vurguluyor. Genel olarak taslağı olumlu değerlendiren PYŞ yöneticilerinin bazıları ilave sermaye yükümlülü­ğü konusunda ayrışıyorlar. Bazı yö­neticiler, “Sermayenin yüksek ol­ması pratikte yeni girişleri sınırla­yan bir düzenleme. İlave sermaye yükü, işini düzgün yapanları zorla­yacak. Fiili bir fayda olmayacak, bu nedenle işlevsel görmüyoruz” eleş­tirisinde bulundular.

PYŞ’ler için ilave sermaye yükümlülüğü

Taslağın en çok konuşulan mad­delerinden biri, PYŞ için getiri­len ilave sermaye yükümlülüğü oldu. Yeni düzenlemeye göre, bir PYŞ’nin yönettiği serbest fonların büyüklüğü toplam portföy için­de belirli bir oranı aşarsa, SPK bu şirketten özsermaye artırımı ta­lep edebilecek. Konuyu değerlen­diren sektör temsilcileri, bu adı­mın mali yapıları tahkim edece­ğini belirterek şu analizi yapıyor: “Yönetilen portföyün ağırlıklı ola­rak serbest fonlardan oluştuğu ya­pılarda risk konsantrasyonu do­ğal olarak artıyor. Kurul burada, ‘Eğer riskli varlık yönetiyorsan, sermayen de buna uygun güçte olmalı’ mesajı veriyor. Bu oranla­rın ne olacağı henüz netleşmese de temel amaç, serbest fon ağır­lıklı çalışan kurumların sermaye yeterliliğini yukarı çekerek olası sarsıntılara karşı direnç oluştur­mak.” Sektörün “devrimsel” nite­likte gördüğü bir diğer değişiklik, borsa dışı repo ve ters repo işlem­lerinde teminat takibinin Takas­bank’a........

© Dünya