Ortadoğu’da yaşanan savaş, dünyadaki güç dengelerini de değiştiriyor. Cornell Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Profesörü Peter Joachim Katzenstein’a göre İran ile savaşa giren ABD “kendi ayağına sıkan büyük güç”, Türkiye ise hem Orta Asya’ya hem Ortadoğu’ya açılan kapı niteliği taşıyan, güçlü nüfusu ve jeostratejik konumuyla önemli bir aktör.

Sakıp Sabancı Uluslarara­sı Araştırma Ödülleri’nde bu yıl jüri özel ödülüne la­yık görülen Cornell Üniversite­si Walter S. Carpenter Jr. Ulus­lararası Çalışmalar Profesö­rü Peter Joachim Katzenstein ile ödülü almak üzere geldiği İs­tanbul’da bir araya geldik. Kar­şılaştırmalı siyaset, uluslarara­sı ilişkiler ve uluslararası siyasi ekonomi alanlarındaki çalışma­larıyla tüm dünyada öne çıkan si­yaset bilimci Prof. Dr. Peter Joa­chim Katzenstein, Ortadoğu’da son yaşanan savaşın küresel eko­nomiye, ABD siyasetine ve Tür­kiye’ye olan etkilerini anlattı.

“ABD’de kimse yeni bir savaş istemiyor”

Ortadoğu’daki savaş, piya­salar ve finansal sistem açısın­dan kısa ve uzun vadede dünya­yı nasıl etkiler?

Enerji piyasalarında Donald Trump’ın yaklaşımı, “Petrol nere­deyse git ve onu kontrol et” anlayı­şına dayanıyor. Venezuela ve İran gibi örneklerde de bunun izle­rini görüyoruz. Bu yaklaşımın küresel sistemde ciddi bir kı­rılganlık yarattığını düşünüyo­rum. Küresel enerji fiyatların­daki değişim, Amerikan tüketi­cisine de enflasyon olarak geri dönüyor. ABD’de kimse yeni bir savaş ya da ek bir enflas­yon istemiyor.

Kısa vade­de piyasalarda daha yüksek dalgalanma bekliyorum. Uzun vade­de ise giderek artan ve kalıcı hale gelen bir enflasyon bas­kısı görebiliriz. Bu durum, savun­ma harcamalarındaki artışla da besleniyor. Amerikan bütçesinde savunma harcamalarının ciddi şe­kilde yükselmesi, enflasyon baskı­sının bir süre daha sürebileceğine işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmış olması, mali piyasaları nasıl etkiledi?

Burada resesyon ve büyük eko­nomik daralma ihtimali üzerinden farklı senaryolar telaffuz ediliyor­du. Ancak bu konuda tam bir fikir birliği yok. Kimileri küresel gay­ri safi milli hasılanın yüzde 30 ila 50’sinin etkilenebileceğini söylü­yordu ancak ben bu kadar büyük bir tablo beklemiyordum. Asıl etki, enerji piyasaları üzerinden geliyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş........

© Dünya